آموزش مربیگری فوتبال و فوتسال و داوری

آموزش هاي عملي

دويدن با توپ، بعداز تصاحب توپ بايد سريعاً حمله کرد و اگر فضايي وجود دارد توپ را به آن فضا فرستاد. مواقعي که بازيکن داخل محوطه خطر ميشود بايد به سرعت مدافع رفته و مدافع را مجبور به خطا کردن کند.

روپا باشد، سربالا بوده و به دنبال پاس دادن يا شوت زدن باشد.

 اصول بازي تهاجمي

شروع پيشرفته يا آغاز حمله:

هر بازيکن تيم براي  دريافت توپ وظيفه دارد در طول و عرض زمين خود را نشان دهد. در واقع استفاده از طول و عرض زمين مهم است.

 انتقال توپ از دفاع به حمله:

زمانيکه يک تيم صاحب توپ ميشود، وظيفه و نقش بازيکنان نيز تغيير ميکند. زيرا تيم حالت دفاع را از دست داده و به حالت حمله درمي آيد. در اين حالت بايد سريع توپ را به سوي دروازه حريف ببرد که اين تاکتيک احتياج به سازماندهي دارد. سپس بايد با کمترين ضربه توپ را به جلو فرستاد.

 مناطق مناسب حمله:

استفاده از تمام طول و عرض زمين براي حفظ توپ که بايد به صورت مربع (سه حمايت) و استفاده از پاس هاي نفوذي براي غافلگيري حريف، به صورت فوق بازي کرد.

 بعداز تصاحب توپ بايد به سرعت حمله کرد:

سرعت ميتواند با توپ باشد و يا با يک پاس بلند تا مهاجم يا بازيکن مناسب را صاحب توپ نمايد.

پاس را بين دو مدافع يا پشت مدافع بدهد. در اينجا دويدن به موقع و حرکت بدون توپ لازم است.

اهميت اول يک ضرب زدن (ضربه اول) اگر ضربه اول خوب نواخته شود تأثير رواني آن چنين است که بقيه کارها نيز خوب اجرا خواهد شد.

راه هاي به ثمر رساندن گل:

طبق برآوردن آماري از هشت دوره جام جهاني، کارشناسان فوتبال به اين نتيجه رسيده اند که 87% گل ها از طريق بازي مستقيم به دست آمده است. در بازي مستقيم چون بازيکن مستقيماً به عمق حمله مي کند به حريف اجازه تمرکز نمي ده. اگر بازيکن در يک سوم دفاعي زمين خود شروع به پاس دادن عرضي نمايد تنها 10 درصد شانس گل را دارد در حاليکه در بازي مستقيم 87 درصد شانس گل محاسبه شده است.

اگر بازيکن، حريف را در يک سوم دفاعي او تحت فشار قرار دهد، شانس او براي گل زدن از هر 30 حمله يک گل است. اگر حريف را در منطقه مياني پرس کند، از هر 200 حمله يک گل ميزند و اگر حريف را در منطقه يک سوم دفاعي خود تحت فشار قرار دهد از هر 700 حمله يک گل خواهد زد.

بايد يادآور شد منظور از بازي مستقيم، بازي هماهنگ است. در اين نوع بازي اگر توپ از دست برود، بدانيد توپ و بازي را از دست داده ايد. سعي کنيد وقتي توپ را از دست داديد در يک سوم دفاعي، توپ را از حريف بگيريد. به طور حتم بيشتر گل ها وقتي زده ميشود که توپ از منطقه يک سوم دفاعي حريف گرفته شده باشد.

اصول بازي تدافعي

اصول دفاع:

اصول دفاع به عوامل چندي تقسيم ميشود:

الف) يارگيري فشرده و منطقه اي:

بايستي بدانيم که چه موقع و در چه منطقه اي از زمين يارگيري فشرده داشته باشيم. بهتر است وقتي توپ نزديک محوطه 18 قدم ميباشد يارگيري (من، تو، من)را اجرا کنيم (يعني يک مدافع درمقابل يک مهاجم) و زمانيکه توپ از دروازه دور است يارگيري منطقه اي را در نظر بگيريم.

ب) تأخير در اجراي تاکتيک حريف:

اجراي به موقع تأخير در اجراي تاکتيک درمقابل تيم حريف باعث تجديد سازمان دفاعي و نظم گرفتن بازيکنان تيم خواهد شد.

 ج) برقرار کردن تعادل:

يکي از عوامل مهم دفاع در تاکتيک تيمي ميباشد. بنابراين مي بايست در اين حالت دو مهاجم را درمقابل 2 مدافع قرار داد و تاکتيک موردنظر را که همانا تعادل و پوشش است، تمرين کرد.

 د) داشتن تمرکز:

براي آنکه بتوانيد تمرکز داشته باشيد مي بايست دفاع فشرده را انجام دهيد.

 ه ) کنترل:

در اين اصل 3 بازيکن را درمقابل 3 بازيکن قرار داده و روش و فن يادگيري، يعني يک مدافع درمقابل يک مهاجم را به شدت اجرا مي کنيم.

 بخش دوم

تئوري هاي اختصاصي

تفاوت ها در آماده سازي و مراقبت ها در تيم ها با گروه هاي سني مختلف

تشريح هريک از برنامه هاي سازندگي نونهالان و نوجوانان و کشف استعدادها در فوتبال

يکي از مسائل مهم جذب کودکان و نوجوانان به ورزش فوتبال، ايجاد علاقه در شرايط مختلف ميباشد. به طوريکه در سنين مختلف کودکان و نوجوانان، بازي و تمريناتشان بايستي براساس نيازها و خواسته هاي رواني آنها تهيه و تنظيم گردد.

تمرينات کودکان 6 تا 8 ساله

1-    در اين سنين علاقمندي کودک به مادر زياد است. مادر ميتواند امکانات بازي و ياري براي اين بچه ها فراهم سازد.

2-    در اين سن نبايستي کودکان را به اجراي قانون و يا محدوديت هاي ديگري مکلف نمد.

3-    محيط خانواده درپيشرفت کودکان بسيار مؤثر بوده وکمک والدين نيز به پيشرفت و علاقمندي آنها بسيار مهم است.

4-    اندازه و وزن توپ بازي کودکان بايد باتوجه به سن بازيکنان درنظر گرفته شد.

5-    زمان بازي کودکان مي بايست حتي الامکان 20 دقيقه باشد.

نوجوانان در سنين 8 تا 10 ساله

در اين سن بچه ها بزرگتر شده و گرايش آنها به سمت پدر بيشتر است. مثلاً اگر پدر به ورزش فوتبال علاقه داشته باشد کودک هم به آن سمت کشيده ميشود. فدراسيون فوتبال مي بايست براي شناخت جلب اين استعدادها، براي پدران، امکانات ورزش فوتبال را بوجود آورد، تا کودکان و نوجوانان همراه پدرشان به تماشاي مسابقات فوتبال بروند.

 آشنايي مربيان در مورد تغيير آب و هوا و مسافرت ها براي نوجوانان

در مسافرت هاي تيمي و تغييرات آب و هوايي مربيان بايد به نکات زير توجه دقيق داشته باشند:

1-    لباس:

لباس ها بايد آستين کوتاه و يقه هفت باشد. جنس آنها نيز بايد از نخ و پنبه بوده تا عرق بدن را جذب کند. لباس ها بايد کاملاً آزاد و راحت باشد  بدن چسب نباشد تا تهويه پوستي جهت تبخير و تعريق بدن بخوبي انجام شود.

 2-    تأمين آب بدن:

در شرايط آب وهواي گرم يکي از مسائل مهم تأمين آب بدن ميباشد. ورزشکار بايد قبل و بعداز تمرين يا مسابقه حتماً وزن شده و ميزان کاهش با مايعات جايگزين شود. براي جايگزين کردن مايع دفع شده از طريق تعريف بهتر است از محلول هاي ورزشي مثل «Gatorade» استفاده کنيد.

3-    سازش و تطابق با هواي گرم:

تطابق و سازش با هواي گرم از مسائل بسيار مهم جهت جلوگيري از بروز عوارض ناشي از گرما در ورزشکاران است.

ــ براي ورزشکاران نوجوان نياز  به 10 تا 14 روز زمان براي تطابق ميباشد.

ــ جلسات تمرين از نيم ساعت آغاز شده و زمان آن تدريجاً اضافه ميشود.

ــ به ازاء هر 120 دقيقه تمريم 10 دقيقه استراحت بدهيد.

ــ در اولين جلسه تمرين از لحاظ پوشش، ورزشکار تنها بايد زيرپيراهن و شورت به تن داشته باشد. سپس طي جلسات بعدي تدريجاً لباس را کامل کرده بطوريکه در جلسه پنجم ورزشکاران بايد با تمام تجهيزات به تمرين بپردازند.

ــ روز اول:

زمان تمرين: 30دقيقه، لباس: زيرپيراهن و شورت. نوع فعاليت: نرمش هاي سبک و دويدن است.

 ــ روز دوم:

زمان تمرين:50 دقيقه، لباس: زيرپيراهن و شورت. نوع فعاليت:نرمش هاي سبک و تمرينات سرعتي

 ــ روز سوم:

زمان تمرين: 70 دقيقه. لباس: زيرپيراهن و شورت+جوراب بلند. نوع فعاليت: تمرينات سرعتي و مهارت ها

 ــ روز چهارم:

زمان تمرين:90 دقيقه. لباس: زيرپيراهن و شورت+ساق بند+جوراب بلند. نوع فعاليت: تمرينات سرعتي و مهارت ها.

ــ روز پنجم:

زمان تمرين:110 دقيقه. لباس کامل. نوع فعاليت: تمرين طبق برنامه.

 ــ روز ششم:

زمان تمرين: 120 دقيقه. لباس کامل. نوع فعاليت: تمرين طبق برنامه.

در جريان جلسات فوق بايد بطوري جدي مراقب عوارض ناشي از گرما در روزشکاران بوده و طول جلسات و استراحت هاي بين آن را براساس کشش و عمل ايشان ـ در صورت لزوم ـ تغيير داد.

عوارض ناشي از گرما:

الف) کرامپ عضلاني در اثر گرما:

انقباض مداوم و دردناک عضلاني که علت آن عدم گردش خون کافي عضلاني است که در اثر «هيدراسيون» رخ ميدهد.

 ب) خستگي مفرط ناشي از گرما:

در ورزشکاراني که تعريق فراوان دارند رخ ميدهد.

 ج ) گرمازدگي:

حرارت بدن بالاي 42 درجه اين حالت بسيار خطرناک است.

عوامل پيشگيري کننده از عوارض گرمائي:

الف) هيدراته کردن (آب کافي به بدن رساندن)

ب ) لباس مناسب

ج ) آمادگي جسماني کافي

د ) سازش و تطابق با محيط گرم.

4- مسافرت تيم:

حداقل يک هفته زودتر به محل موردنظر مسافرت کنيد.

ــ تا جايي که ممکن است قبل از مسافرت از آفتاب بپرهيزيد.

ــ وقتي به مقصد رسيديد سعي کنيد تا جايي که ممکن است در معرض نورخورشيد باشيد.

ــ وعده هاي غذايي خود را براساس وقت محلي مصرف کنيد.

ــ غذاهاي داراي کربوئيدرات و حاوي حبوبات و دانه ها بيشتر خواب آور است.

ــ صبحانه و ناهار را بيشتر از غذاهاي قندي و پروتئيني انتخاب کنيد که شخص را بيدار نگه ميدارند.

تمرينات هوازي و بي هوازي

تمرينات هوازي:

مربيان آگاه خوب ميدانند عضلات بازيکنان دائماً نيازمند کسب انرژي هستند و براثر فشارهاي رقابتي بالاترين انرژي ها را مصرف مي کنند، لذا مي بايست در طول مدت بدنسازي بازيکنان از تمرينات «هوازي» بالاترين بهره را بگيرند. دويدن و نرمش کردن در هواي تمير و آزاد براي جذب و ذخيره کردن انرژي کافي براي بازيکنان بسيار مفيد ميباشد.

 تمرينات بي هوازي:

در صورتيکه مربيان بخواهند از تمرينات بي هوازي استفاده نمايند، مي بايست بازيکنان خود را به سالن هاي سرپشيده برده و در تمرينات مقدماتي و پيشرفته و تحت فشار مرحله به مرحله، ازين سالن ها استفاده نمايند تا بازيکنان ضمن اجراي تمرينات براساس دستور مربيان، در صورت نياز از انرژي لازم به نحو مطلوب استفاده نمايند.

قوانين بازي

فوتبال بالاتر از يک بازي ساده:

ورزش فوتبال پرمحتوي تر از آن است که يک بازي ساده تلقي شود. زيرا بازي فوتبال به عنوان يک ورزش احساسي شورانگيز و لذت بخش شناخته شده و بيش از هر ورزش ديگري ورزشکار و تماشاگر دارد. تحرک بازي تابع حرکت و چرخش توپ ميباشد. در مدتي که بازي جريان دارد، احساسات گوناگون از منتهاي نااميدي تا حد اعلاي خوشحالي، درون قلب بازيکنان و تماشاگران ايجاد ميشود و در بعضي از مواقع اين احساسات کليد شارژ روحي بازي فوتبال قرار ميگيرد.

 قوانين بازي فوتبال:

به طور کلي قوانين و مقررات بين المللي مسابقات و بازي هاي فوتبال به 17 گروه تقسيم بندي شده که هريک از آنها نيز داراي بخش هاي مختلفي ميباشد. براي هر بازيکن ضروري است که اين قوانين را دانسته و از آنها پيروي کند:

1-    زمين بازي

2- توپ

3- تعداد بازيکنان

4- لوازم و وسايل بازيکنان

5- داور

6- کمک داور

7- وقت بازي

8- شروع بازي   

9- توپ در خارج و داخل بازي

10- روش امتياز دادن

11- آفسايد

12- خطاهاي 9گانه

13- شروع بازي پس از فول ها

14-ضربه پنالتي

15- اوت انداختن

16- ضربه گلر

17- ضربه کرنر

 1- زمين بازي:

زمين بازي فوتبال مربع مستطيل بوده و ابعاد آن در شکل مشخص شده است

طول زمين: حداکثر 120 متر ـ حداقل 95 متر

شعاع دايره: 15/9 متر

عرض زمين: حداکثر 95 متر ـ حداقل 64 متر

فاصله پنالتي از خط دروازه: 11 متر

فاصله بين دو تيردروازه: 32/7 متر

قطر خطوط اطراف و داخل زمين: 12 سانتي متر

ارتفاع دروازه: 44/2 متر

2-    توپ فوتبال:

توپ فوتبال بايد کاملاً کروي بوده، جنس آن از چرم و ساير جنس هايي باشد که صدمه اي به بازيکنان نزند.

3-    تعداد بازيکنان:

تعداد بازيکنان هر تيم در شروع بازي يازده نفر است که مسلماً يکي از آنها دروزاه بان بوده و هر تيم ميتواند در طي بازي حداکثر سه بازيکن تعويض نمايد.

 4-    وسايل بازيکنان:

هر بازيکن موظف است در موقع بازي از وسايلي استفاده کند که خطري براي خود و ساير بازيکنان نداشته باشد.

 5-    داور:

براي قضاوت و اداره هر بازي يک نفر به عنوان داور تعيين ميشود. نقش داور در زمين بازي اجراي کامل قوانين فوتبال است و تصميماتش در مورد کليه وقايع داخل زمين قاطع بوده و بايد به مورد اجرا گذاشته شود.

 6-    کمک داور:

در هر مسابقه دونفر به عنوان کمک داور انتخاب ميشوند که وظايف آنها نشان دادن آفسايد، منطقه زدن ضربه هاي کرنر و نشان دادن پرتاب ها و توپ گل ميباشد. اگر داور خطايي را نديده باشد کمک داوران ميتوانند پرچم را بلند کرده و وقتي که داور، بازي را متوقف کرد، نظر خود را به داور ابراز دارند.

 7-    وقت بازي:

بازي فوتبال در دو زمان چهل و پنج دقيقه اي انجام ميشود. وقت تلف شده هر نيمه بازي به آخر همان نيمه اضافه ميشود. استراحت بين دو وقت بازي پنج دقيقه ميباشد.

 8-    شروع بازي:

در ابتدا داور در حضور نمايندگان (کاپيتان ها) دو تيم بوسيله چرخش سکه قرعه کشي کرده و به برنده اجازه ميدهد زمين يا توپ را براي خود انتخاب کند.

 9-    توپ در داخل و خارج زمين بازي:

توپ هايي که از خط هاي عرضي و يا طولي زمين بازي چه از روي هوا و چه زمين خارج شود و يا چنانچه بازي توسط داور قطع گردد، توپ خارج از بازي محسوب ميگردد. و در بقيه موارد تا پايان مسابقه توپ در جريان بازي ميباشد.

 10- طريقه و نحوه امتياز دادن:

طبق قانون، گل موقعي به حساب مي آيد که تمام توپ از روي خط دروازه به درون دروازه خارج شده و هر تيم که گل بيشتري زده باشد برنده محسوب ميشود.

 11- آفسايد:

در صورتي که بازيکن در آفسايد قرار دارد که وقتي توپ توسط بازيکن تيمش زده ميشود او نزديکتر از توپ به خط دروازه تيم مقابل ميباشد.

 12- خطاهاي ده گانه:

1- لگدزدن به حريف و يا اقدام به آن

2- پشت پا زدن به حريف

3- پريدن روي حريف

4- تنه زدن به حريف

5- زدن حريف و يا اقدام به آن

6- هل دادن حريف

7- در زمان تکل زدن، قبل از برخورد با توپ، با بازيکن مقابل برخورد نمايد.

8- تف انداختن به حريف

9- گرفتن حريف

10- توپ را عمداً با دست بزند.

 13- ضربه هاي آزاد:

1- ضربه آزاد مستقيم:

در صورتيکه ضربه، مستقيماً وارد دروازه شود گل محسوب ميگردد.

 2- ضربه آزاد غيرمستقيم:

در اين ضربه توپ بايد با بازيکن ديگري تماس حاصل نمايد تا ضربه کامل گردد.

 14- ضربه پنالتي:

ضربه پنالتي از روي نقطه پنالتي زده ميشود. در موقع زدن ضربه، بازيکنان بايد فاصله 5/9 متر را حفظ کنند و فقط بازيکني که ضربه را ميزند در محوطه جريمه قرار ميگيرد و او بايستي ضربه را به جلو زده و نميتواند دوبار با توپ بازي کند.

 15- پرتاب توپ از اوت:

 هنگاميکه توپ از خطط طولي زمين بگذرد، توپ خارج از بازي محسوب شده و بايد به وسيله بازيکن  تيم مقابل اوت پرتاب گردد.

 16- ضربه دروازه:

زمانيکه توپ به وسيله بازيکنان حمله از خط عرضي(دروازه) به استثناي فاصله دوتير دروازه بگذرد براي آغاز مجدد بازي يکي از بازيکنان مدافع توپ را درون محوطه جريمه کاشته و مستقيماً به داخل زمين مي زند. در اين حالت دروازه بان نميتواند توپ را داخل محوطه جريمه بگيرد و براي شروع بازي باي ضربه از محوطه جريمه خارج شده باشد.

 17- ضربه کرنر:

چنانچه تمام توپ تسط بازيکنان مدافع از خط عرضي زمين بگذرد به تيم مقابل يک ضربه کرنر داده ميشود. ضربه کرنر از گوشه زمين و نزديک پرچم زده ميشود و در موقع زدن ضربه مدافعين بايد فاصله 5/9 متر را رعايت کنند.

 بخش سوم

کار عملي

1-    هدايت تکنيکي(فني) براي تمرين هاي مهارتي

2-    فراگيري مهارت ها در شرايط حساس

3-    کاربرد مهارت ها در شرايط بازي

4-    دروازه بان

5-    انديشه هاي تيمي

6-    اعلام و انتقال تاکتيک ها

7-    خصوصيات تاکتيک هاي فردي، دونفره و گروهي در تهاجم.

8-    تاکتيک هاي فردي، دونفره و گروهي در دفاع

9-    خصوصيات تاکتيکي تيم در دفاع

10- تلفيق حرکات بدون توپ، دويدن، تغيير جهت دادن، سر زدن و شوت زدن

11- مدل راهنمايي مربيگري در مسابقات تدافعي

12- مدل راهنمايي مربيگري در مسابقات تهاجمي

13- گسترش و پيشرفت آمادگي بدني

14- دفاع از ضربات آزاد، کرنرها و پرتاب ها

15- حمله از طريق ضربات آزاد، کرنرها و پرتاب ها

براي آگاهي بيشتر مربيان و فوتباليست ها لازم بود تا کار عملي را با علائم اختصاري و علائم بين المللي رايج در جهان فوتبال آغاز کنيم. تا نحوه حرکت ها، پاس ها، فرارها، شوت ها و ... را بهتر درک کرده و در هر تصوير با رجوع به علائم بين المللي به عملکرد فوتباليست ها و رنگ ها و فضاي بازي، آشنا بوده و از دقايق و رموز بازي فوتبال بهتر و بيشتر بهره بگيرند.

 هدايت تکنيکي (فني) تمرينات مهارتي

مربيگري

اکثر بازيکنان فوتبال داراي مهارت هاي ذاتي ميباشند که مهارت هاي آنها را بعداز سن 18 سالگي به ندرت ميتوان تغيير داد. فقط بعضي از مهارت ها را ميتوان در بازيکنان و به نسبت زياد بهبود بخشيد. مثلاً در: پاس دادن، هد زدن، کنترل مهارت هايي که در بازيکنان کمتر ميتوان تغيير داد: شوت زدن، دريبل.

 برنامه ريزي براي مسابقات:

آماده کردن تيم براي مسابقات بايد با يک برنامه ريزي کامل و براي يک فصل باشد.

تعطيلات: قبل از فصل = اوايل فصل = اواسط فصل = اواخر فصل

 انتخاب بازيکنان:

انتخاب  بازيکن و بازيکنان يکي از مهمترين موارد در مديريت تيم ميباشد. در فوتبال مدرن و با سيستم هاي متغير، براي تيم هاي موفق مشخصه هاي زير مصداق پيدا ميکند.

 1-    گل هاي بيشتري ميزنند

2-    گل هاي کمتري دريافت مي کنند

3-    حداقل 5 بازيکن آنها بيشتر از 9 گل ميزنند.

4-    داراي بازيکني با مهارت بيشتر نسبت به تيم هاي ناموفق ميباشند

5-    داراي بازيکني ميباشند که همگي در خدمت تيم هستند.

هنگام انتخاب يک تيم، مربي بايد کليه امکانات موجود را مورد توجه قرار دهد. همه تيم ها بازيکنان ماهر يا گل زن دراختيار ندارند. پس بايد با قدرت بازي کنند. تغييرات دائم در يک تيم، خط مشي خوبي نيست. تغييرات کم در يک تيم بهتر بوده و باعث اعتماد به نفس و درک بهتر بازيکنان ميگردد.

فراگيري مهارت ها در شرايط حساس

عوامل مؤثر بر کيفيت يک برنامه خوب در تمرينات  دستيابي به موفقيت براي فوتباليست هاي تحت آموزش در يک تيم، به شرح زير ميباشد:

1-    انتخاب بازيکن و بکارگيري فرد متخصص در امر مربيگري

2-    تعيين زمان برنامه ريزي زمانبندي شده براي اهداف تيم

3-    انتخاب فضا

4-    فعاليت، اداره و اجراي آموزش ها

5-    محيط مانند طبيعت، اجتماع.

6-    امکانات مالي

تنها مربي کلاس ديده است که ميتواند شرايط را خوب درک نموده و قادر باشد تا شاگردانش را تفهيم نمايد. همچنين او نياز دارد تا تسهيلات و تجهيزات آموزشي را فراهم و اداره کند. يکي از مهمترين نقش ها و وظيفه مربي شرايط و حالات در فوتبال، بسط و گسترش دادن و به حداکثر رساندن توانايي فيزيکي و عقلاني بازيکنان است که به معناي پرورش دادن بازيکن ميباشد. زيرا امروزه دوگونه مربيگري وجود دارد.

1-    پرورش دادن بازيکن (که از وظايف مربي ميباشد).

2-    پرورش دادن يک تيم (که از وظايف سر مربي و يا مديرفني هر تيم ميباشد).

پرورش دادن يک تيم به معناي آرايش دادن يک تيم متشکل از 11 بازيکن و بهبود بخشيدن به مهارت هاي فردي آنان بعنوان يک مجموعه از سيستم است و آن نقش در وظيفه کارگران و يا همان سرمربي تيم ميباشد. بعنوان يک مربي حالات، وظيفه او بهبود بخشيدن و بسط دادن مهارت فردي هر بازيکن است.

کاربرد مهارت ها در شرايط بازي

موارد و شرايط کوچينگ (پاس و حمايت)

1-    آگاهي از اطراف و ديد خوب

2-    تصميم گيري براي پاس و دادن پاس خوب

3-    کيفيت پاس

4-    پاس نبايد در بين راه قطع شود

5-    بعداز پاس جاگيري و حرکت

6-    قبل از پاس فريب

7-    اولين انتخاب پاس در عمق

8-    پاس را به بازيکن خودي بدهد

9-    پاس بايد ساده و قابل کنترل باشد.

 بخش سوم

کار عملي

 دروازه بان

تکنيک دروازه باني:

مربيان به هنگام انتخاب دروازه بان تمامي موارد تکنيکي، تاکتيکي، جسماني، روحي و اخلاقي آنرا کنترل مي نمايند تا در طول مسابقات دچار مشکل نگردند. در انتخاب دروازه بان بايد نکات زير را درنظر گرفت:

1-    از نظر شخصيتي و اخلاقي از سلامت کامل برخوردار باشد.

2-    نقص يا نارسائي جسمي نداشته و از بينايي کامل برخوردار باشد.

3-    شجاع و جسور بوده و از قدرت اراده بالايي برخوردار باشد.

4-     قد بلند باشد و از قدرت جسماني بالايي سود ببرد.

5-    چالاک  بوده و قدرت عکس العمل عالي را داشته باشد.

6-    داراي دست هاي بزرگ و انگشتان سالم باشد.

7-    به هيچ گونه بيماري مزمن و لاعلاج مبتلا نباشد.

8-    از قدرت تصميم گيري عالي بهره ببرد.

چهار عامل مهم، دروازه بان را به موفقيت ميرساند:

1-    هنگام نواختن ضربات ايستگاهي توسط حريف، هرچه سريعتر نفرات را در محلي که مربي اعلام نموده مستقر نمايد و خود نيز در محل مناسب قرار گيرد.

2-    هنگام تک به تک شدن با مهاجمين تيم حريف و در لحظه مناسب با مهاجمين درگير شده توپ را تصاحب نمايد.

3-    در ضربات پنالاتي تجربه و آگاهي را فداي شانس نکند.

4-    هنگام فرستادن توپ از طرفين به روي دروازه (سانترکردن) لحظه خروج را تشخيص داده و همچنين توانايي جمع کردن و يا دفع کردن توپ را دارا باشد.

طرز ايستادن دروازه بان:

قبل از دريافت توپ پاها را به اندازه عرض شانه باز نمايد، و طوري روي پنجه جلوي پا بايستد که بدن او کاملاً تعادل داشته تا بتاند براحتي به هر طرف حرکت نمايد. دست ها به حالت آزاد در طرفين بدن قرار گرفته و کف دست ها روبه جلو و سر نيز کمي به جلو، بطوريکه بيشترين وزن بدن روي پنجه پاها قرار گيرد.

گرفتن توپ هاي زميني: (88)

1-    گرفتن توپ در حالت ايستاده:

در اين حالت پاها بايد بطوري به هم نزديک باشد که عبور توپ از بين پاها امکان نداشته باشد. دست ها بايد پشت توپ قرار گيرد و سر ثابت بوده و چشم ها به توپ باشد.

 2-    گرفتن توپ در حالت زانو زدن:

بدن بايد کاملاً در مسير توپ قرار گرفته، و زانوي يک پا خم شده و در داخل پاشنه پاي ديگر قرار بگيرد. کف دست ها به طرف جلو و دست ها بلافاصله پس از گرفتن توپ به داخل بدن جمع شود. سر باي ثابت و چشم ها باز و به توپ باشد.

گرفتن شوت هاي طرفين زمين:

دروازه بان ها براي انداختن بدن خود پشت توپ احتياج به سرعت عمل و چالاکي دارند.

 طرز قرار گرفتن دروازه بان زمانيکه توپ در يک سوم مياني است:

دراين حالت دروازه بانان بايد روي خطي که از وسط دروازه بطرف توپ کشيده ميشود و به فاصله 6 تا 12 ياردي خط دروازه قرار گيرند.

 تنگ کردن زاويه:

يکي از مهمترين روش هاي مهار توپ بوسيله دروازه بان ها تنگ کردن زاويه شوت مهاجمين ميباشد. براي انجام اين عمل دروازه بان بايد روي خطي قرار گيرد که از مرکز دروازه به توپ کشيده ميشود. همچنين براساس موقعيت توپ دروازه بان ها بايستي چند قدم جلوتر از خط دروازه بايستند.

 سد کردن:

دراين شرايط بايد دروازه بان به مهاجم تيم حريف اجازه دهد تا به اندازه کافي به او نزديک شود و سپس در يک لحظه مناسب به توپ و مهاجم  يورش برده يا توپ را گرفته و يا مسير توپ را تغيير دهد. (زمان ايده آل براي سدکردن، زمانيست که مهاجم به توپ نگاه ميکند  آماده شوت کردن ميشود).

تقسيم توپ توسط دروازه بان:

رعايت نکات زير بوسيله دروازه بان ها و به هنگام زدن توپ کنار دروازه بان و يا توپ دريافتي در جريان بازي، الزامي است.

1-    توپ را به محلي بفرستد که پوشش دفاعي تيم حريف در آن منطقه ضعيف باشد.

2-    توپ را به محلي بفرستد که نفرات مهاجم تيم خودي در آنجا استقرار داشته باشند.

3-    در پرتاب توپ با دست بايد به اين نکته توجه داشت که هنگام پرتاب مهاجمي از تيم حريف بين دروازه بان و يار خودي قرار نداشته باشد و يا يار خودي به هيچ وجه تحت فشار حريف نباشد.

مشت کردن توپ با دو دست:

مشت کردن توپ بايستي بوسيله ضربه زدن به قسمت زيرين توپ انجام شود  هدف دوتر فرستادن توپ و بطرف کناره هاي زمين باشد. در اين حالت هر دو مشت بايد محکم بوده با کمي فاصله از يکديگر  هر دو در يک زمان به توپ ضربه بزند.

صحبت کردن:

زمانيکه دروازه بان با مدافعين خود صحبت ميکند سه اصل را بايد رعايت کند:

1-    صحبت بايد کاملاً مفهوم باشد

2-    صحبت بايد کاملاً کوتاه و مؤثر باشد.

3-    صحبت بايد آرام باشد.

عمل پوشش بوسيله دروازه بان:

فاصله پوشش براي دورازه بان، فاصله بين درازه بان و مدافعين است. اين فاصله بايد هميشه تحت کنترل باشد. اگر اين فاصله زياد باشد مهاجمين ميتوانند از آن استفاده کنند. در صورتيکه اگر بتوان اين فضا را هر چه بيشتر کم نمود قدرت مانور مهاجمين کمتر شه و دروازه بان راحت تر اقدام کند.

پنالتي:

رعايت نکات زير کمک مي کند تا دروازه بانان قدرت تشخيص بهتر و بيشتري داشته باشند:

1-    استقرار صحيح روي پنجه پاها بطوريکه فاصله پاها به اندازه عرض شانه و دست، سر کمي به جلو، و دست ها در امتداد شانه قرار داشته و کف دست ها روبه جلو باشد.

2-    به سوابق پنالتي زدن بصورت آماري آشنايي داشته باشند.

3-    هيچگاه قبل از ضربه زدن اقدام به شيرجه نکنند.

4-    95% ضربات پنالتي در طول 5 متري دروازه شليک و گل ميشود.

حمايت از مهاجم و تهاجم:

مواردي که در حمايت بايد رعايت شود:

1-    بازيکنان حمايت کننده:

بايد با ديد خوب يار خودي را حمايت کنند. براي ديد خوب خاگيري مناسب لازمست.

 2-    انتخاب زاويه حمايت:

حريف کجا قرار دارد. در زمين بايد موقعيت خوبي براي بازيکن صاحب توپ بوجود آورد.

 3-    ايجاد فضاي مناسب براي يار صاحب توپ.

4-    باز بازي کردن:

از تمام فضاهاي زمين استفاده کردن ـ بازي بايد به صورت تيمي باز شود.

 5-    جاگيري براي حمايت

انديشه هاي تيمي

مواردي که ميتواند تيم را برنده کند:

1-    بازي پيشرفته خود را به تيم حريف تحميل کند.

2-    مخالفت تاکتيک تيم حريف، تاکتيک جديد بوجود بياورد.

3-    سعي کند تاکتيک تيم خود را به تيم حريف تحميل کند.

4-    با چند پاس کوتاه شرايط پاس بلند و عمقي را براي گل زدن بوجود آورد.

بخش سوم

کار عملي

اعلام و انتقال تاکتيک ها

حفظ توپ، مهمترين اصل در فوتبال:

تمام اصول دفاع و حمله در فوتبال بهم بستگي دارند اگر تيمي صاحب توپ باشد هيچگاه گل نميخورد. بازي بدون توپ مهمترين اصل همکاري تيمي است و با همکاري تيمي ميتوان توپ را حفظ کرد.

تاکتيک تيمي:

در اين تاکتيک وظيفه اصلي، دفاع و حمله است. طريقه قرار دادن بازيکناني که تمام وسعت زمين را پوشش مناسب دهند و در انجام ظايف دفاعي و تهاجمي تيم موفق باشند، تاکتيک تيمي مي گويند.

ليبرو، مدافع پوششي

1-    بک وسط (لي برو) بايد داراي تکنيک و تاکتيک فردي  شرايط بسيار بالاي روحي و قدرت بدني ممتاز باشد.

2-    بک (لي برو) بايستي از خصوصيات بالاي اخلاقي برخوردار باشد.

3-    داراي دانش مديريت و در صورت تشخيص مربي، بعنوان کاپيتان تيم وارد زمينه مسابقه شود.

4-    بک (لي برو) به هنگام مسابقه مي بايست از نقاط ضعف تيم باخبر  فوراً به کمک آن منطقه بشتابد.

بک سوئيپر:

بک سوئيپر به نام هاي بک پوششي با بک آخر معروف شده است. خصوصيات بک سوئيپر به قرار زير است:

1-    قد نسبتاً بلند، خونسرد و تقريباً کم تحرک

2-    داراي ديد بسيار عالي و تکنيک بالا

3-    داراي خصوصيات ممتاز انساني

4-    پوشش کننده هر سه و يا چهار بک جلوي خود.

دفاع استاپر:

امروزه سيستم 2 ـ 5 ـ 3 (دو مدافع جلوزن و يارگير) را در مدافع استاپر مي نامند. با اين تفاوت که دراثر پيشرفت هاي علم بدنسازي و جذب انرژي عضلات بازيکنان،اين بازيکنان حتي ثابت نيستند و حق دارند در حمله نيز شرکت نمايند.ولي وظيفه اصلي آنها دفاع مستقيم درمقابل فورواردها ميباشد.

هافبک

وسعت بخشيدن به حمله در خط مياني:

هدف از اين تاکتيک نزديک شدن هافبک هاي وسط به خط حمله به اضافه دوهافبک کناري که سبب ايجاد فضا ميشود که اين گروه بازيکنان باارزش و براي تيم مثمرثمر هستند. بازيکنان بدون توپ با ايجاد فضا مسير حرکت بعدي توپ را مشخص مي کنند. فوتبال مدرن احتياج به بازيکناني دارد که قابليت هاي خود را نشان بدهند.

تاکتيک بدون توپ:

1-    دويدن براي حمايت، دويدن براي فريب دادن، دويدن براي ايجاد فضا، تکنيک مناسب، مهارت براي حفظ توپ

2-    پشت سر گذاشتن مدافع

3-    کنترل توپ

4-    پاس

5-    ضربه سرگل زدن

تاکتيک هاي انفرادي ـ گروهي ـ تيمي:

موقعيت هاي يک به يک بيش از هر موقعيت ديگري در بازي اتفاق مي افتد و اغلب تاکتيک ها نتيجه يکسري بازي هاي انفرادي است. در حمله:

1- دريافت توپ

2- حفظ توپ

3 - پاس دادن

خصوصيات تاکتيک هاي فردي، دونفره و گروهي در تهاجم

هنر گل زدن:

بازي مستقيم:

دويدن با توپ به محوطه شوت (محوطه خطر) پاس نفوذي به محوطه خطر.

خصوصيات تاکتيکي حمله:

مربي بايد شناخت کامل از قابليت و استعدادهاي بازيکنان تيم خود داشته باشد. او بايد خصوصيات کامل فيزيکي و مهارتي بازيکنان مهاجم، هافبک و دفاع تيم خود را بدرستي بشناسد.

خصوصيات يک بازيکن گل زن:

1-    قدرت فراوان در زدن شوت

2-    اعتماد به نفس

3-    قابليت فرار از فضاي احاطه شده

4-    خلاقيت

5-    قابليت انعطاف

6-    زمانبندي

7-    حس پيش بيني

8-    هوشياري

تاکتيک هاي فردي، دونفره و گروهي در دفاع (بازسازي، مبارزه، پوشش و تکل کردن)

تکنيک هنگام دفاع کردن:

1-    مارکينگ:

اصول مارک کردن: اگر توپ نزديک باشد صاحب توپ را تحت فشار قرار داده و اگر فاصله زياد باشد فضا را پوشش ميدهد.

 2-    پوشش در دفاع

3-    اصول تکل کردن:

آگاهي از زمان مناسب براي تکل زدن در موقعيت يک درمقابل يک از روبرو.

 4-    پاس دادن:

هنگام تصاحب توپ بايد زمان مناسب براي حرکت توپ به جلو و يا پاس را درنظر گرفت.

-    ضربه سر:

هنگام دفاع ضربه سر به توپ نبايد به منظور دفع توپ باشد. بايد سعي کرد توپ را به همبازي خود پاس داد.

6-    کنترل توپ.

خصوصيات تاکتيکي در دفاع

 اصول دفاعي:

اگر يک تيم  از دفاع خوب برخوردار باشد ميتواند موفق باشد و تيمي که در دفاع سازمان يافته اي داشته باشد ميتواند فوتبال را شناور بازي کند.

درحاليکه با حريف فاصله دارد، به حريف نزديک نميشود. هنگام دفاع حريف را تحت فشار قرار ميدهد و به يار آنها نزديک ميشود. چون در انتظار دريافت توپ ميباشد.

 برنامه دفاع:

1-    شروع دفاع

2-    تشکيلات دفاعي

3-    محافظت از دروازه

بخش سوم

کار عملي

 تلفيق حرکات بدون توپ:  (دويدن. تغيير جهت دادن. سرزدن و شوت زدن)

شناخت تاکتيک:

تاکتيک بر سه نوع است:

1- تاکتيک فردي

2- تاکتيک شروع مجدد

3- تاکتيک تيمي

 تاکتيک فردي:

1-    قبل از آنکه توپ را دريافت کند به اطراف خود نگاه کرده تا بخوبي از جهت حرکت مدافعان حريف باخبر گردد.

2-    به سمت توپ دويده قبل از مدافع توپ را کنترل نمايد.

3-    پس از کنترل توپ بتواند پاس صحيح بيار خودي بدهد.

4-    توپ را بيار خودي پاس داده و سپس در جالي خالي قرار گيرد.

5-    پس از پاس دادن و قرار گرفتن درجاي خالي آماده دريافت مجدد بوده و يارخودرا پوشش دهد.

اصول يا قواعد ده گانه تاکتيک فردي مهاجم:

1-    هر بازيکن صاحب توپ بايد حمله جديدي را آغاز نمايد.

2-    هر بازيکن که توپ را از دست بدهد بايد دفاع کننده باشد.

3-    توپ حريف را تعقيب کرده تا با تصرف مجدد توپ بتواند پايه هاي حمله جديدي را پي ريزي کند.

4-    سعي کند زدتر از حريف به توپ نزديک شود تا مدافعان نتوانند توپ را دور کنند.

5-    با هوشياري و زيرکي مدافعان را دريبلينگ کند.

6-    براي از دست ندادن توپ، بدن را بين توپ و حريف قرار دهد.

7-    اجازه ندهد توپ از زمين بلند شود، فوراً توپ را کنترل و دراختيار بگيرد.

8-    اجازه ندهد حريف توپ را از او بگيرد.

9-    کوشش کند تا براي دريافت توپ،نسبت به يار مقابل روبه توپ باشد تا باتسلط بيشتر توپ را کنترل کند.

10- براي حمله هاي جديد، از تکتيک هاي شروع مجدد استفاده کند.

 اجراي تمرين در تاکتيک هاي فردي: (با لباس هاي آبي)

تصوير روبرو نشان دهنده نوعي از تاکتيک فردي در گروه دونفري است. بازيکن شماره 2 پاس هوايي را روي سر بازيکن شماره 11 مي فرستد و شماره 11 بلافاصله با سر و به صورت هوايي توپ را جلوي پاي بازيکن شماره 2 که در موقعيت جلوتر قرار گرفته پاس ميدهد و خود بلافاصله به صورت فطري به جلو ميرود. و شماره 2 يک پاس بلند به بازيکن شماره 11 که درحال حرکت ميباشد، داده و خود به سرعت از 11 ميگذرد. سپس شماره 11 که شماره 2 را در حالت شوت به دروازه مي بيند، او را در موقعيت گل قرار ميدهد.

تعريف پاس به جلو:

پاس هاي از طرفين يا عمدي در يک سوم (حمله) توسط مهاجم که توپ خود را بين مدافعين دروازه سانتر کند پاس به جلو گفته ميشود.

 اجراي تاکتيک فردي پاس به جلو

اين تصوير نشان دهنده يک تاکتيک کاملاً حساب شده فردي در گروه ميباشد. براي پياده کردن اين شيوه به قدرت بدني و تمرين زياد احتياج است.

علامت خط مستقيم به صورت پر نشان دهنده پاس زميني و خطوط متقاطع به معناي دويدن بدون توپ است و خط پهن و نقطه چين علامت پابه توپ ميباشد.

اجراي تمرين در تاکتيک هاي فردي ازميان دو مدافع:

شکل نشان دهنده نوع ديگري از تاکتيک فردي بازيکنان در حالت مسابقه است که ظاهراً بر اثر تحرک و قدرت بدني و آمادگي و تغيير جا به صورت 6 مهاجم به نظر ميرسند. حال آنکه فقط 3 مهاجم با پاس هاي (دوبل) توانسته اند توپ را تبديل به گل نمايند.

مدل هاي راهنمايي مربيگري در مسابقات تدافعي

نکته مهم و کليدي براي هر پيروزي کنترل بازي است. يعني تاکتيک تيمي را به حريف تحميل کردن و کسب مجدد توپ. طبق آمار از 41153 پاس که در 52 سابقه داده شده 791 پاس در بين راه قطع شده و 20113 مورد حفظ توپ شده است.

1-    توپ را تا حد امکان نزديک به دروازه حريف تصاحب کنيد.

2-    از تاکتيک هاي پرس استفاده کنيد. به محض تصاحب توپ با دويدن با توپ يا پاس دادن سريعاً حمله کنيد.

مدل راهنمايي مربيگري در مسابقات تهاجمي

تعويض بازي براي آنکه مهاجم گل بزند:

در حمله، بايد سازماندهي تيمي داشت. تغيير مسير يکي از ارکان مهم سازماندهي تيمي در حمله و براي گل زدن است. هدف از تغيير مسير بازي گذشتن از مدافع است که فاقد پوشش ميباشد. با اين تغيير مسير، دفاع حريف را به قسمت هاي کناري زمين ميبريد. کناره هاي زمين براي دفاع مناسب نيست. بهترين کار براي حفظ توپ از نظر مکان از يک سوم مياني زمين به بعد است. يعني با يک سازماندهي خوب و هرچه زودتر توپ را به يک سوم مياني برسانيد.

گسترش و پيشرفت آمادگي بدني:

A: سرعت و چابکي،

B:قدرت  قابليت انعطاف،  

C:حرکت،

D:امتحان کردن

استفاده از فضاي گوشه هاي زمين:

دور زدن مدافعين حريف يکي از مهمترين شکل هاي حمله است. اين عمل به مهاجم اجازه ميدهد تا در موقعيت گل قرار گيرد.

در اين تاکتيک دويدن هاي زيادي با توپ انجام ميشود، ولي اغلب دويدن ها و يکي از بهترين آنها اوريب است که مهاجم دفاع حريف را بخصوص در گوشه ها دور ميزند و شانس گل زدن پيدا ميکند.

دفاع از ضربات آزاد، کرنرها و پرتاب ها

تاکتيک شروع مجدد:

در شرايط تحت فشار بازيکنان براي جلوگيري از ورود توپ به دروازه گهگاه در محوطه 18 قدم يا اطراف آن مرتکب خطا ميشوند و توپ ها را به کرنر مي فرستند، لذا تيم هاي مهاجم مي بايست از اين خطاها حداکثر استفاده را براي گشودن دروازه حريف بنمايند. تيم مهاجم از تاکتيک هاي شروع مجدد بايد نهايت استفاده را نموده و با سود بردن از تکنيک بازيکنان همراه با نقشه تاکتيک تيم، صاحب گل شود. اين نوع استفاده از فول ها و يا کرنرها را تاکتيک شروع مجدد مي گويند.

 اجراي تمرين تاکتيک هاي شروع مجدد:

در اين شکل نوعي از اجراي تمرين شروع مجدد را مي بينيد که بازيکنان بايد آنرا هر روز در تمرينات اجرا کنند.

حمله از طريق ضربات آزاد، کرنرها و پرتاب ها

ضربات ايستگاهي:

ضربات ايستگاهي يکي ديگر از نکات مهم مسابقه است که تيم ميتواند از طريق آن به گل دست يابد. بنابراين، اگر مربي بازيکني دارد که خوب ضربه مي زند بايد هر روز او را وادار کند که در اين زمينه تمرين داشته باشد. ضمن آنکه بايد از توپ هاي برگشت شده از ضربه هاي ايستگاهي، تمرينات ويژه اي را هم اجرا کند.

در سانتر کردن بايد نکات زير را رعايت کرد:

1-    ضربه اول براي آماده کردن جهت سانتر کردن

2-    نگاه زننده ضربه به توپ قبل از سانتر، بايد به ياران خود باشد تا آخرين تحولات را روي دروازه ببيند.

3-    هنگام سانتر کردن سرپايين باشد.

4-    براي مناطق از پيش تعيين شده و برنامه ريزي شده، سانتر شود.

5-    زمان ضربه بسيار مهم است.

6-    هماهنگي بين ضربه سانتر و حرکت مهاجمين لازم است.

7-    توانايي هاي حريف درنظر گرفته شده باشد.

8-    ارتباط و هماهنگي حرکت هاي مهاجمين بر روي دروازه رعايت شود.

9-    مسير حرکت مهاجمين بايد در مسير توپ باشد نه در مسير دروازه.

ضربه آزاد کرنر:

1-    بازيکن توپ را پشت مدافع بفرستد.

2-    دروازه بان را از بازي خارج کند (با سانترهاي موازي شکل به طرف داخل دروازه، مهاجمين قبل از مدافعين به توپ برسند).

3-    محافظت از دروازه