مثلث پیشرفت و عقب ماندگی ورزش و فوتبال ما
روس ها پس از سالها ناکامی در ورزش کشورشان، تصمیم گرفتند برای یک بار هم که شده ناکامی هایشان را ریشه یابی و راهی برای رسیدن به موفقیت پیدا کنند.
روس ها در آن سالها پس از ماهها تحقیق و پژوهش توسط بزرگترین اساتید کشورشان در رشته های مختلف بخصوص در علوم تربیت بدنی، پزشکی، روانشناسی و... توانستند به مثلث طلایی پیشرفت در ورزش حرفه ای برسند.
روس ها آن سالها مثلث: ژن، تغذیه و تمرین را طراحی و بر اساس آن در تمامی رشته ها سرمایه گذاری و به صورت سیستماتیک کار کرده و امروز می بینیم ورزشکاران روسیه در اکثر صحنه های ورزشی علی الخصوص در بازیهای المپیک تابستانی و زمستانی همیشه جزء چند کشور برتر جهان بوده و در سالهای اخیر اکثر ورزشکارانشان را روی سکو دیده اند...
در نگاه اول شاید هر کسی از کنار مثلث روسها به سادگی عبور کند و توجه کسی را آنچنان جلب نکند و یا اینکه مدیران ومسؤلین ارشد ورزش ما، کلید پیشرفت را همچون چند دهه ی اخیر در مسايل دیگری جستجو کنند...!
اما با تغییر زاویه دید خود وبا تمرکز بیشتر روی برخی مسایل از جمله توجه به فرمول های پیشرفت در کشورهای جهان می توان با الگوبرداری هاویا حتی آگاهی از اینکه برنامه ریزی این چیزی نیست که در کلیه سطوح ورزش ما وجود دارد، ما نیز با نگرشی نو، همچون کشورهای دور و نزدیک بتوانیم استعدادهای بالقوه ی موجود در کشور را به استعدادهای بالفعل در آورده وبا کنترل وهدایت صحیح آنها در چرخه ای صحیح و در سالیان نه چندان دور به اهداف طلایی وغیر قابل تصور(در این روزها) دست پیدا کنیم.
در ادامه نگاهی ویژه دارم به مثلث معروف وجهانی روس ها که مانیفست های مختلفی در این مورد وجود دارد...
۱) ژن :
در رأس این مثلث کلمه ی ژن را می توان مشاهده نمود که به نظر می رسد یکی از بخشهای بنیادین برای پیشرفت وتبدیل شدن هر فرد به یک ورزشکار حرفه ای ، از نظر متخصصان و کارشناسان این مثلث می باشد.
مشخصا نوزاد یک زوج ورزشکار(حرفه ای)تفاوت زیادی با نوزادی دارد که از پدر ومادری مثلا معتاد و یا فربه و کم تحرک و بیمار به دنیا آمده است.
در روسیه ابتدا با شناسایی کودکان و نونهالان ۶تا۸ سال در مدارس ابتدایی وبر اساس پرونده های موجود برای هر کودک و بر اصل اینتروپومتر (پیکرسنجی) از همان سنین پایین رشته ای را که هر کودک می تواند در آن به موفقیت کامل برسد، برای وی در نظر گرفته و بچه ها از همان سنین پایین راه خود را در ورزش اختصصاصی خود پیدا کرده وبر اساس برنامه های ی چند ساله زندگی و رشد می کنند.
البته در تمامی کشورهای جهان تمامی بچه ها تا سن ۸تا۹سالگی ورزش شنا و ژیمناستیک را به خوبی یاد گرفته و از انعطاف اولیه برخوردار می شوند.
واما پس از استعدادیابی و تشخیص ورزش اختصاصی هر کودک، به مرحله ی بعد می رسند...
۲) تغذیه :
در تمامی دنیا کودکان از همان دوران بارداری ودر همان ماههای اولیه مورد آزمایشات مختلف و تحت نظر پزشکان بویژه متخصصان تغذیه به دنیا آمده و با همین شرایط بزرگ می شوند، چرا که بحث تغذیه در انسان یکی از مهمترین عوامل رشد صحیح و پیشرفت برای هر شخص، در هر وضعیتی به شمار می رود.
امروزه با شناخت و تفکیک چربی ها، کربوهیدرات ها، پروتوئین ها، آب واملاح و... از یکدیگر وشناخت کامل وجامع محققان نسبت به منابع انرژی در بدن هر ورزشکار می بینیم که در بخش علوم تغذیه، کشورهای جهان توانسته اند با رسیدن به الگوهای مختلف به پیشرفت های بزرگی در طی سالیان اخیر برسند.
بالطبع با آگاهی از علم تغذیه و شناخت و بکار گیری صحیح سیستم های انرژی در هر ورزش، روس ها(و سایر کشورهای دنیا) توانستند پیشرفت های پلکانی وبلندی داشته باشند.
۳) تمرین :
تمرین مسأله ای است که امروزه نتایج را رقم می زند.
تمرین و بار تمرین در دنیای مدرن مهمترین نقش را ایفا میکند زیرا هر ورزشکار و هر باشگاهی در جهان بر خلاف کشور و استان ما، بحث ژنتیک و تغذیه ورزشکار را در حالت عادی و روزمره به شکل جدی وحرفه ای دنبال کرده و تمامی افراد،ورزشکاران وباشگاهها از این نظر در یک برابری کامل به سر می برند و ورزشکاران وباشگاهها فقط و فقط بر اساس نوع تمرینات و سیکل صحیح تمرینی توانسته اند به پیشرفت های منحصر به فردی دست پیدا کنند.
پیک تمرینی، گرم کردن، سرد کردن، اصل اضافه بار، سازگاری در تمرین، اصل روانشناسی ورزشی، تمرینات: بدنی، تکنیکی، تاکتیکی، ریکاوری و... همگی از اصول تمرین بشمار میروند.
که یقینا نقص و اشکال در هر بخش اشاره شده صدمات جبران ناپذیری به بار خواهد آورد.
صدماتی که کل ورزش ما (خصوصا فوتبال) سالهاست از آن رنج می برد.
در ادامه مقایسه ای داریم بر شیوه های موجود در ورزش حرفه ای کشورهای صاحب سبک با روش ها و متود هایی که بر ورزش مثلا حرفه ای ما حاکم است.
اولین چیزی که در این بین و در ورزش و ورزشکاران حرفه ای ما به چشم می خورد این است که هیچ چیز ورزشکاران ما حرفه ای نیست و تنها در اسم و اصطلاح حرفه ای نامیده می شوند.
در تمامی کشورها کودکان در سنین پایین ورزش های شنا و ژیمناستیک را به شکل حرفه ای آموزش دیده و در حد ملی پوشان ما در این 2 ورزش به تبحر می رسند.
ضمن اینکه همانگونه که گفته شد کودکان در همان مراحل کودکی می دانند باید چه ورزشی را به شکل حرفه ای دنبال کنند و بهترین برنامه ریزی ها را در این راه برایشان در نظر می گیرند.
اما در کشور ما مثلا همین علی دایی در سن 26سالگی به فوتبال (آماتور) روی می آورد و در 36سالگی یعنی 10سال بعد آقای گل جهان می شود!
و یا در استان خوزستان حجت چهارمحالی در سن 16 سالگی پدیده لیگ برتر و فوتبال ایران می شود .به پرسپولیس تهران در ورزشگاه بزرگ آزادی گل می زند اما در سن 18سالگی فوتبال و زندگی ورزشی او به پایان رسیده و غروب می کند.
به هر شکل در کشور ما الگوهای مختلفی وجود دارد که نشان از مشکلات فراوان و ریشه ای در ورزش حرفه ای ما دارد.
امروز می بینیم که فلان ورزشکار در کشور ما و برای یک فصل ورزشی 800 میلیون تا یک میلیارد تومان به جیب می زند اما به اندازه یک کارگر ساده در یک کارگاه کوچک و کم درآمد، بازده و کارایی ندارد و این در حالی است که در دیگر کشورها اکثر ورزشکاران با درآمدی کمتر از نصف ورزشکاران مثلا حرفه ای ما(بویژه فوتبالیست ها) بیشترین کارایی و سود را برای باشگاه و در نهایت کشور خود دارند.
در کشور ما ورزشکار و مربی 5 دقیقه از شروع تمرین گذشته است که خود را به محل تمرین می رساند و در نهایت با 1ساعت تمرین وبا تحمل یک فشار 30درصدی، سریعا محل تمرین را ترک و به مسايل شخصی خود می رسند!
اما در جهان ورزش، ورزشکاران حرفه ای و نیمه حرفه ای حداقل 4ساعت و حداکثر 8 ساعت و بیشتر در اختیار باشگاهها و تیمهای ملی قرار می گیرند و در این زمان ساعت ها علوم مختلف ورزشی را در بالاترین سطح آموزش دیده و از نظر فرهنگی، ارتباطی و شخصیتی و فنی در طول این مدت به بالاترین سطح رسیده و به عینه می بینیم که امروز فاصله ی ورزش ما به واسطه ی همین تفاوت ها با ورزش جهان به چیزی حدود 30 سال رسیده است...
البته این فاصله بین ورزش و ورزشکاران حرفه ای ما با جهان به عوامل مختلف دیگری نیز ربط دارد که می توان آنها را به شکل های مختلف مورد نقد وبررسی قرار داد...
(ادامه دارد)
باشگاه فرهنگی ورزشی صباصفه اصفهان (سال تاسیس 1388)