سیستم نوین دفاعی از نگاه لوتار ماتیوس- قسمت دوم
در فوتبال جهان «اندی برمه» یكی از بازیكنان تكرار نشدنی به عنوان پیستون چپ بود. امروزه سرجینیو هم تا حدی به این استاندارد نزدیك می شود. از دیگر پیستون های مطرح می توان به مانسینی در تیم رم و گروسو اشاره كرد. استراتژی های دفاعی ۲ شكل كلی دارند: ۱ بازیكنان دفاعی یك بازیكن مهاجم را كنترل می كنند و در طول بازی او را رها نمی كنند. در اصطلاح به این نوع دفاع «من تو من» می گویند. ۲ مدافعان سطح زمین را بین خود تقسیم می كنند و هر یك در قسمتی ازخط دفاع وظایف دفاعی را انجام می دهند.
به این نوع دفاع، «دفاع منطقه ای» می گویند.در استراتژی اول معمولاً از ۲ بازیكن دفاع وسط با عنوان «یاركوب» استفاده می شود كه دفاع سومی وظیفه پوشش آن ۲ را بر عهده دارد. بازیكنان كناری مستقیماً درگیر یارگیری نمی شوند و آزادی بیشتری در عمل دارند. در مقابل، در استراتژی دوم می توان از بازیكن پوششی استفاده كرد یا آنكه بدون استفاده از بازیكن سوم گوشه های زمین را به ۲ مدافع كناری سپرد و ۲ مدافع وسط كار دفاعی در مركز را بر عهده گیرند.چگونگی استقرار و استراتژی دفاع تیم بسته به نظریات مربی و توانایی های بازیكنان مشخص می شد. در میان سیستم های دفاعی، كاتاناچیوی ایتالیایی شهرتی همیشگی داشته است اما در دهه ۸۰ شاهد تغییر این دیدگاه هستیم.در دهه ۸۰تیم های اروپایی رو به استفاده از سیستم ۲ ۵ ۳ آوردند.
حتی درجام جهانی ۱۹۹۰ تیم برزیل تحت رهبری سباستیانو لازارونی از این سیستم استفاده كرد و مورد انتقاد فراوان قرار گرفت اما یك مربی نوگرای ایتالیایی در میلان انقلابی به وجود آورده بود كه اثرات آن همچنان بر فوتبال جهان و گرایش تیم ها به استفاده از سیستم ۴ دفاعه دیده می شود. این مربی آریگو ساچی است كه موفق شد نظام دفاع منطقه ای جدیدی به وجود آورد كه در آن همه بازیكنان در دفاع حضور دارند و با پوشش دادن بازیكن خودی امكان پیشروی را از حریف می گیرند. این سیستم دفاعی با نام انگلیسی زونال دیفنس شناخته می شود. سیستمی كه ساچی تیم های خود را با آن وارد زمین می كرد ۴ دفاع داشت و همین سیستم از جام جهانی ۱۹۹۴ تبدیل به سیستم غالب تیم های دنیا شد.
پس از ساچی سایر مربیان ایتالیایی از جمله كاپلو و لیپی و تراپاتونی از این سیستم استفاده كردند و دیگر كسی تیم ایتالیا را به ارایه بازی دفاعی صرف متهم نمی كرد؛ زیرا تفكر جدید از عناصر دفاعی هم برای حمله كردن بهره می برد. بدین ترتیب، مسابقات ایتالیا دیگر مكانی نبود كه تنها همه به نمایش مانكن های خوش تیپ نگاه كنند، بلكه كارشناسان فوتبال هم بازی منسجم و دفاع «زونال دیفنس» ایتالیایی را مورد بررسی قرار دادند. بهترین نمود چنین اتفاقی «پائولو مالدینی» است كه در بیرون زمین یك مانكن است و در داخل زمین یك بازیكن دفاعی كامل مناسب با دفاع مدرن.زونال دیفنس مدرن مشخصاتی دارد كه آن را نسبت به روش های پیشین متمایز می سازد:
۱) در اولین گام باید به این نكته اشاره كنم كه چرا مربیان مدرن از سیستم ۴ دفاعه استفاده می كنند. اگر زمین فوتبال را به ۹ قسمت تقسیم كنیم (۳ قسمت در طول و ۳ قسمت در عرض) می بینیم كه در سیستم ۲ ۴ ۴ در ۷ قسمت بازیكن وجود دارد، در حالی كه در سیستم ۲ ۵ ۳ تنها ۵ قسمت از زمین اشغال می شود
۲) در زونال دیفنس همه بازیكنان وظیفه دفاعی و پوششی را همزمان دارند. یعنی درست است كه مناطق زمین بین بازیكنان دفاعی تقسیم شده است و اگر مهاجمی وارد منطقه جدید شود بازیكن دفاعی تغییر می كند اما بازیكن پیشین همچنان در پشت مدافع جدید به كار دفاع مشغول می شود. بدین ترتیب مدافعان مدرن باید هم توانایی های یك مدافع پوششی را داشته باشند و هم توانایی های یك دفاع وسط سختگیر را.
بهترین مثال تركیب نستا و كاناوارو در تیم ملی ایتالیا است. از سوی دیگر سایر بازیكنان هم باید مشخصه های دفاعی داشته باشند. یعنی هافبك ها هم باید در كار دفاع مشاركت كنند و نمی توانند خود را از جریان دفاع تیمی كنار بكشند. مدافعان كناری هم باید در كار پوشش شركت كنند. در این سیستم بارها دیده شده است كه یك بازیكن دفاع كناری پشت ۲ مدافع وسط را پوشش داده است. تورام مثال خوبی از این دسته مدافعان است كه یكی از بهترین مدافعان راست و مدافعان پوششی جهان است.
۳) مدافعان و بخصوص مدافعان كناری باید خصوصیات تهاجمی داشته باشند. دیگر در فوتبال امروز كافی نیست كه مدافع در جای خود بایستد و توپ ها را دفع كند، بلكه باید بتواند در امور تهاجمی به تیمش كمك كند. نقش مدافعان كناری كه تا لب خط حركت كرده و توپ ها را ارسال می كنند اهمیت زیادی دارد.
باشگاه فرهنگی ورزشی صباصفه اصفهان (سال تاسیس 1388)