داور و نقش داوری در فوتبال
- داور و نقش داوری در بازی
- پرتاب اوت
- ضربه کرنر
- دراپ بال
- تعویض بازیکن
- پنالتی
- توضیح در مورد قانون آفساید
- شلیک ضربه پنالتی
- ضربه های آزاد مستقیم
- ضربه های آزاد غیر مستقیم
داور و نقش داوری در بازی
داور ، فردی است که در زمین بازی فوتبال ، عدالت را برقرار می کند . او مجری قانون است و تمام تلاش خود را بر صحیح انجام دادن این امر بکار می بندد . داور با توجه به رنگ پیراهنش در زمین به خوبی مشخص است تا اینکه بازیکنان او را با یار خودی اشتباه نگیرند .کار داور بسیار سخت و مشکل است . یک داور ابتدا باید یک روانشناس خوب باشد تا بتواند بازی را در طول 90 دقیقه متعادل نگه داشته و اداره کند . معمولا بیشتر داوران حرفه ای سعی می کنند در نیمه اول کارتی نشان ندهند و آنها را برای نیمه دوم می گذارند .
درست است که فوتبال ، بازی بدون وقفه ای است اما بعضی مواقع مثل موارد زیر بازی متوقف می شود :
- وقتی توپ از خط کناری و خط دروازه زمین خارج شود (توپ اوت شود).
- وقتی داور اعلام ضربه پنالتی می کند .
- وقتی گلی به ثمر می رسد .
- وقتی بازیکنی به سختی صدمه می بیند .
کاپیتان های دو تیم فقط می توانند با داور صحبت کنند یا احیانا به تصمیم او مودبانه اعتراض بنمایند .
دو کمک داور (خط نگهدار) وجود دارند که در خطوط کناری زمین ، داور را یاری می دهند . خیلی از قضاوت های داور فوتبال در حضور بیش از 100000 تماشاچی ، انجام می گیرد و ممکن است دو تیمی که با هم بازی می کنند ، از نظر سیاسی و یا دینی تفاهم نداشته باشند . کما اینکه بار ها در صحنه های بین المللی این مسئله پیش آمده است . این داور است که باید در حین بازی تمام مسائل را کنترل کند .
پرتاب اوت
اگر توپ از خطوط کناری و یا دروازه به خارج رود از طرف داور اعلام پرتاب اوت خواهد شد که اگر از خط کناری خارج شود تیمی که تا آخرین لحظه خروج توپ از زمین تماسی با آن نداشته است ، اوت را پرتاب خواهد کرد . اگر توپ به تیم دفاع کننده برخورد کند و از خط دروازه به خارج رود از سوی داور ضربه کرنر اعلام خواهد گشت . در غیر این صورت توپ در منطقه دروازه تیم دفاع کننده کاشته خواهد شد . هنگام پرتاب اوت نکات چهارگانه را به خاطر بسپارید :- توپ باید به وسیله دو دست پرتاب گردد .
- پاهای بازیکن هنگام پرتاب باید روی زمین قرار داشته باشد (پرتاب کننده مجاز به بلند نمودن پاشنه پای خود می باشد) .
- پرتاب کننده توپ را باید کاملا از بالای سر خود پرتاب نماید .
- پرتاب کننده خود مجددا نمی تواند توپ را دریافت نماید . مگر اینکه به یکی از بازیکنان داخل زمین برخورد نماید.
ضربه کرنر
برای شلیک ضربه کرنر توپ را در منطقه کرنر قرار داده و چند قدمی به عقب برداشته و سپس آنرا بر روی دروازه بفرستید . البته هنگام مسابقه ضربه کرنر را به هر منطقه ای که در نظر می گیرید می توانید بفرستید ولی در تمرینات سعی نمایید که ضربه های کرنر را روی دروازه بفرستید . زیرا حداقل 5 بازیکن خودی در منطقه دروازه ضربه شما خواهند بود . کرنر زن های با تجربه ضربه های کرنر را به صورت پیچ دار (کات) بر روی دروازه می فرستند . زیرا این نوع کرنر ها در ضریب مدافعین و دروازه بان تیم مقابل نقش موثری را ایفا می نماید .دراپ بال
در مواقع زیر دراپ بال می دهند :- زمانی که معلوم نیست توپ به وسیله کدام تیم به خارج (اوت) رفته است .
- هنگامی که بازیکنی صدمه دیده د از زمین خارج شده است .
یک بازیکن از هر تیم در نقطه ای که داور تعیین می کند قرار می گیرند و سایر بازیکنان حداقل به شعاع 15/9 متر از دو بازیکن فاصله بگیرند . سپس داور توپ را روی زمین می اندازد که لحظه برخورد توپ به زمین مساوی با شروع مجدد بازی است .
تعویض بازیکن
داور هر زمانی که تشخیص بدهد بازیکنی به سختی صدمه دیده می تواند بازی را قطع نماید و اگر بازیکن مصدوم نتواند به بازی ادامه دهد ، داور اجازه تعویض او را با یک بازیکن تازه نفس خواهد داد .از جام جهانی سال 1970 نحوه تعویض به این صورت تصویب شد که هر تیم فقط می تواند سه بازیکن را تعویض نماید . بازیکن تعویضی باید حتما قبل از ورود به زمین داور را در جریان قرار دهد . اگر بازیکنی مصدوم شود و از طرفی تیم دو سه تعویض خود را انجام داده باشد به ناچار تیم باید با 10 بازیکن به بازی ادامه دهد .
پنالتی
خطاهای عمدی که در منطقه پنالتی انجام می گیرد به تشخیص داور ، ضربه پنالتی اعلام می گردد . این خطاهای عمد به خطاهای نه گانه معروف می باشند که به ترتیب عبارت است از :- لگد زدن یا سعی در لگد زدن به بازیکن مخالف.
- سد کردن و تکل کردن بازیکن تیم مخالف در هوا (پا در هوا).
- حمله کردن به بازیکن تیم مخالف به طریق خطرناک.
- ایجاد مزاحمت و حمله کردن به بازیکن تیم مخالف از پشت سر.
- تنه زدن یا سعی در تنه زدن به بازیکن تیم مخالف.
- نگه داشتن بازیکن تیم مخالف.
- هل دادن بازیکن تیم مخالف.
- حمل کردن ، گرفتن و یا زدن توپ با دست .
خطاهای غیر عمد (خطاهای شش گانه) به 6 قسمت تقسیم می شود :
- بازی کردن به طرز خطرناک و بدون اهمیت .
- ایجاد مزاحمت برای بازیکن فاقد توپ(درگیری شانه به شانه ، قانونی است).
- سد کردن و ممانعت از پیشروی بازیکن تیم مخالف.
- مزاحمت ایجاد کردن برای دروازه بان تیم مخالف در منطقه دروازه .
- بازی را از جریان انداختن و توقف بی مورد توسط دروازه بان . دروازه بان با توپ بیش از چهار قدم نمی تواند بردارد .
- قانون آفساید (قانونی که هنوز به درستی درک نشده).
توضیح در مورد قانون آفساید
در روزهای اولیه فوتبال ، همیشه دو تن (یا بیشتر) از بازیکنان تیم مخالف ، در منطقه دروازه تیم مقابل قرار می گرفتند . مدافعین تیم مخالف هم ، تنها با یک ضربه بلند ، توپ را برای آنها می فرستادند و آنها براحتی گل را به ثمر می رساندند . مقامات فوتبال در آن زمان از این شیوه راضی نبودند زیرا آنرا نوعی روش غیر ورزشی می خواندند . لذا تصمیمی مبنی بر ایجاد قانون آفساید ، اتخاذ نمودند . به این صورت که اگر مهاجم تیم مخالف در پشت مدافعین تیم مقابل قرار گرفته باشد ، داور اعلام آفساید بنماید . مگر آنکه مهاجم تیم مخالف روی خط میانی یا عقب تر ، قرار گرفته باشد .شلیک ضربه پنالتی
بعد از اینکه بازیکنی از تیم دفاع کننده یکی از خطاهای نه گانه را بر روی بازیکنی از تیم حمله کننده در منطقه پنالتی انجام داد ، داور اعلام ضربه پنالتی می نماید . توپ در روی نقطه پنالتی (11 متر از خط دروازه) قرار می گیرد و یکی از بازیکنان تیم حمله کننده ضربه پنالتی را شلیک خواهد نمود .دروازه بان تا قبل از شلیک نباید تکان بخورد در غیر اینصورت ضربه پنالتی اگر گل نشود مجددا تکرار خواهد شد .
ضربه های آزاد مستقیم
اگر بازیکنی در خارج از منطقه پنالتی ، یکی از خطاهای عمد (نه گانه) را انجام دهد ، داور اعلام ضربه آزاد مستقیم خواهد نمود .او بازی را قطع خواهد کرد و توپ را در محلی که خطا انجام پذیرفته ، قرار می دهد . بازیکنان تیم دفاع کننده دیوار دفاعی (دیوار گوشتی) تشکیل می دهد و فاصله آنها از توپ ، حداقل باید 15/9 متر باشد . شلیک کننده ، ضربه را مستقیما می تواند به درون دروازه بفرستد .ضربه های آزاد غیر مستقیم
اگر بازیکنی در خارج از منطقه پنالتی ، یکی از خطاهای غیر عمد (شش گانه) را انجام دهد ، داور اعلام ضربه آزاد غیر مستقیم خواهد نمود . او توپ را در محلی که خطا صورت گرفته است ، قرار می دهد . بازیکنان تیم دفاع کننده ، همان دیوار دفاعی را به فاصله 15/9 متر از توپ را تشکیل می دهند . در این نوع ضربه ها ، شلیک کننده نباید ضربه را مستقیما به درون دروازه بفرستد . مگر اینکه ، قبل از ورود توپ به دروازه ، توپ با بدن یکی از بازیکنان تماس حاصل نموده باشد تا گل مورد قبول واقع شود .داوری و حرکات اساسی آن
قوانین بازی
داوری و حرکات اساسی آن
داوطلب داوری فوتبال طی امتحانی تئوری که در مورد آئین نامه انجام می گیرد باید وقوف خود به قوانین بازی را اثبات کند. یک داور خوب هیچ گاه از صحنه بازی دور نیست. او در جهت مسیر توپ می دود و مزاحم حرکات بازیکنان نمی شود. یک داور باید اقتدار خود را نشان دهد. بازیکنان همیشه به داوری که در قضاوت شک می کند خیلی راحت تر اعتراض می کنند تا داوری که در قضاوت مصمم است. آن ها در مقابل داور سخت گیر کمتر حیله به کار می برند. به خلاف عقیده رایج، داور وظیفه دارد از چیزی که ندیده است گذشته و اجازه دهد بازی جریان خود را ادامه دهد. سوت داور مهم است، زیرا به او قدرت ابراز وجود داده و نحوه ی قضاوت او در مورد خطا و توجیه آن را بیان می کند. اصولا حرکات داور که کلیه فوتبالیست ها با معنای آن ها آشنا هستند مانع سوء تفاهم می شود.
توجه:
بازیکنان اصولا اعتراض می کنند در حالی که خوب می دانند که داور به ندرت از تصمیم خود صرف نظر می کند.
وظیفه ی دو کمک داور (خط نگه داران) نظارت بر آفساید و علامت دادن به داور است مبنی بر این که آیا توپ از محدوده ی زمین خارج شده است یا خیر ( اوت ، کرنر ) .
کمک داور موظف است اعمال خشونت آمیزی را که دور از چشم داور انجام می گیرد به او گزارش دهد.
نکاتی از مدیریت و روانشناسی در داوری فوتبال
همیشه ریزترین نکات داوری فوتبال را از پیشکسوت خود تجربه کنید.
همیشه احترام پیشکسوت خود را نگه دارید.
مشاهده مسابقه های مهم فوتبال به عنوان تماشاچی خالی از فایده نیست.
از ابتدای مسابقه، خود را دقیق و سختگیر معرفی کنید. سهل انگار نباشید.
عقل و منطق را بکار گیرید. مبادا تابع احساسات شوید.
عصبانی نشوید، زیرا عصبانیت قوه استدلال را ضعیف خواهد کرد.
حس عطوفت و مهربانی را داشته باشید اما از خطاها صرفنظر نکنید.
قبل از شروع مسابقه در لباس شخصی هم مرتب و آراسته باشید.
در آراستگی ظواهر و صورت دقت کنید.
مبادا در ظواهر سبک و جلف باشید.
با نگاه روانشناسی خود، قصد و سوء نیت بازیکنان را بخوانید.
عادل باشید. شما یک قاضی بمراتب بالاتر از دادگاه هستید.
با انصاف و بی طرف باشید چون مورد احترام همه خواهید بود حتی تیم بازنده.
بدنتان همیشه آماده باشد. پس بصورت مرتب تمرین کنید.
با بازیکنان فوتبال کمتر بازی کنید. کمتر صمیمی شوید. بطورکلی با آنها کمتر رفت آمد داشته باشید.
اعتماد بنفس داشته باشید. شما شخصیت کوچکی نیستید.
تمام افکار خود را معطوف به بازی کنید، مسائل زندگی را فراموش کنید.
تا حد ممکن در تصمیمات اعلام شده خود تغییر و تبدیلی انجام ندهید.
سرعت عمل داشته باشید.
از تمیزی و سالم بودن البسه داوری، پرچم، سوت و … اطلاع لازم داشته باشید.
قبل از ورود به زمین وسایل خود را چک کنید.
توکل بر خدا داشته باشید. با ذکر دعا و ائمه اطهار کارتان را شروع کنید.
قبل از قضاوت در زمین حضور یابید. نرمش کنید. بدنتان را گرم کنید، بعد لباس داوری بپوشید.
به هنگام آماده شدن وسایل را مجددا چک کنید.
با تیم داوری خود هماهنگی لازم را ایجاد کنید.
از شوخی جلوی افرادی که نمی شناسید خودداری کنید.
فراموش نکنید تغذیه و غذای قبل از مسابقه را طبق استانداردهای ورزشی میل کنید.
حداقل چند ساعت قبل از شروع مسابقه در استادیوم حضور داشته باشید.
بهتر است اعضای رسمی مسابقه را بشناسید.
به کمک همکاران خود وضعیت زمین را مورد بررسی قرار دهید. (خط کشی دروازه ها، تورها و…)
از حضور پزشک و نیروی انتظامی اطمینان کامل حاصل کنید.
پرچم های کرنر از الزامات زمین است.
از کاپیتان دو تیم بخواهید بازوبند داشته باشند.
وسایل بازیکنان را چک کنید.
با توجه به شرایط البسه بازیکنان لباس مورد نظر داوری را بپوشید.
فشار بازی اغلب در اواخر مسابقه است، انرژی خود را تقسیم کنید.
فراموش نکنید شب قبل از مسابقه استراحت کامل و لازم داشته باشید.
به هنگام ورود به زمین با صلابت و زیبایی وارد زمین شوید.
به هنگام قرعه کشی، خیلی مودبانه کاپیتان را صدا بزنید.
مراسم قرعه کشی را با صحبت های زیاد و بی مورد طولانی کنید.
دقت کنید به هنگام شروع دروازه بان باید در درون دروازه قرار گید.
بسیار متین و خوب با هماهنگی لازم سوت بزنید و بازی را شروع کنید.
همیشه توپ را از فاصله کمتر از بیست متر تعقیب کنید.
در بازی تحریک نشوید و هرگز دچار تردید نباشید.
بعد از اتمام بازی به کمک تیم داوری، داوری خودتان را تحلیل کنید.
پیشکسوتان خواهان پیشرفت شما هستند، نصایح آنها را با کمال میل بپذیرید.
هیچ وقت دچار غرور نشوید.
از شکست نهراسید.
مسائل حاشیه ای، حق کشی ها در مورد شما هیچ وقت ناامیدتان نکند.
قوانین روز فوتبال را دنبال کنید.
وقتی تنها هستید یک قضاوت کامل را بطور ذهنی مرور کنید.
می توانید خودتان بازی انجام شده را تحلیل و نکات ضعف را یادداشت کنید.
هیچ مسابقه ای را دست کم نگیرید. قضاوت، قضاوت است.
سن و سال بازیکنان در نحوه قضاوت شما تاثیر نگذارد.
خانواده، مسائل زندگی، مشکلات زندگی و … همه را به هنگام ورود به استادیوم فراموش کنید.
برای اشخاص، ناظر، رسانه های گروهی و … ژست نگیرید.
روح قانون را فراموش نکنید.
چناچنه توپ خارج از زمین بازی قرار دارد صبر کنید در بازی قرار بگیرد بعد سوت پایان را بزنید.
وقار و متانت خود را برای همیشه در مقابل مربیان حفظ کنید.
چنانچه به عنوان داور چهارم انجام وظیفه میکنید در کنترل نیمکت های ذخیره دقت کنید.
ساعت خود را با داوران دیگر هماهنگ سازید.
در موقع تذکر به مربیان خاطی رعایت ادب را داشته باشید.
طوری در زمین حرکت کنید که مزاحمتی برای بازیکنان و توپ ایجاد نکنید.
داور و کمک داور خوب حتی موارد اخطار و اخراج و تعویض ها را یادداشت می کند.
در کمال آرامش گزارش بازی را کامل کنید.
در نوشتن گزارش کمال دقت و اطمینان را داشته باشید.
چنانچه عصبانیت بازیکنان را مشاهده می کنید، بازی را از دست رفته فرض نکنید.
از چیزی که ندیده اید بگذرید.
به نوعی سوت بزنید که همه آن را بشنوند.
صدای سوت شما میخکوب کننده و آمرانه باشد.
هیچوقت در بازی ژست های هنرمندان تلوزیونی را نگیرید.
آوانتاژ بازی را زیبا و قشنگ میسازد، این اصل را حتما بکار گیرید.
شما در زمین حاضر نشده اید که درس قانون بدهید، قانون را اجرا کنید.
بحث و گفتگوی بی مورد نکنید.
هیچوقت بازیکنی را تهدید به اخطار و اخراج نکنید.
نیازی نیست تصمیمی را که گرفته اید، اثبات کنید.
اگر اشتباهی کردید هرچند بزرگترین اشتباه، آن را فراموش کنید.
چنانچه مرتکب اشتباه بزرگی شدید، خود را سرزنش نکنید.
تماشاگران هیچوقت دوست شما نیستند، آنها را به کلی فراموش کنید.
بزرگترین علامت تحقیر تماشاگران، سکوت است.
مواظب باشید زمین نخورید و اگر این اتفاق افتاد سریع بلند شوید.
هیچوقت با بازیکنان شوخی نکنید. دست به سر و صورت آنها نکشید.
اگر بازیکنی غیر مودبانه صحبت کرد، شما با وقار و با ادب باشید.
با کلماتی مثل (شما، بفرمایید و …) شخصیت مودبانه خود را به بازیکنان و مربیان معرفی کنید.
به هنگام دادن اخطار ابتدا شماره بازیکن را یادداشت کنید سپس با مکث اخطار دهید.
هیچوقت برای دادن اخطار به دنبال بازیکنی ندوید، او را مودبانه صدا بزنید.
شخصیت شما بالاتر از آن است که با بازیکنی عکس بیندازید و یا از بازیکنی امضا بگیرید.
علاقمند به بازی زیبای تیمی نشوید، مبادا شما نیز در بازی شرکت کنید.
به هنگام رد و بدل شدن گل، شوت محکم و یا حرکت تاکتیکی زیبا دچار احساسات نشوید. یعنی تشویق نکنید.
چنانچه بازیکنی به هر نحوی ایرادی بر شرایط هوا، زمین و توپ گرفت سریعا خواسته اش را عملی نکنید. خودتان شرایط را بسنجید.
شما با همکاری دو کمک خود و داور چهارم یک تیم هستید. سعی کنید برنده بازی تیم شما باشد.
چنانچه به عنوان کمک داور انجام وظیفه می کنید، داور را کمتر صدا بزنید.
به هنگام صدا زدن از لفظ (آقای داور) استفاده کنید. سعی کنید اسم و فامیل داور را صدا نزنید.
چنانچه مشکلی برای داور بوجود آمد و یا بازی به خشونت کشیده شد، سریعا داخل زمین شوید.
در دادن علامت های اوت، کرنر، ضربه دروازه و … بسیار متین و محکم انجام وظیفه کنید و از حرکات بی مورد بپرهیزید.
در اعلام آفساید مکث را فراموش نکنید. اجازه دهید شرایط آفساید طبق قانون فراهم شود.
شما در یک بازی یک مدیر هستید نه یک پلیس!
علاوه بر آمادگی بدنی، تسلط کامل بر قوانین، هنر جاگیری و جابجا شدن (بازیخوانی) را تمرین کنید.
در رعایت فاصله قانونی ۹/۱۵ متر به داور خود کمک کنید.
چنانچه مسئله ای در بازی اتفاق افتاده از پرتاب اوت و ضربه کرنر جلوگیری کنید، منتظر اجازه بازی از سوی داور باشید.
به هنگام زدن گل نیم نگاهی به دروازه مغلوب داشته باشید. بیشتر بازیکنان در صدد جبران و یا افزایش تعداد گل هستند. ممکن است در درون دروازه با یکدیگر درگیر شوند.
چنانچه باد می وزد بایستی مخالف جهت وزش باد قرار گیرید.
در موقعی که توپ بلند زده می شود، لازم نیست چشم به توپ بدوزید. بلکه حرکات بازیکنان در زمین را تعقیب کنید.
دلتان به حال بازیکنان اخطاری، اخراجی و مصدوم به هیچ عنوان خدشه دار نشود.
مبادا به مربی و تماشاگران کارت نشان دهید.
در مورد عدم فاصله قانونی حواستان باشد بازیکن قبلا اخطار نگرفته باشد.
بعد از اتمام بازی نگران باخت و نتایج هیچ تیمی نباشید.
به هنگام بازی، بازیکنان زیرک و خشن را زیر نظر داشته باشید.
به هنگام اخطار و تذکر شکل و مشخصه ظاهری بازیکن را در نظر داشته باشید.
هر از چندگاه به ساعت خود نگاه کنید.
دروازه بان را فراموش نکنید.
نگران خساراتی که متحمل تیم، باشگاه و … می شود، نباشید. عدالت را رعایت کنید.
مبادا خودسرانه زمین بازی را ترک کنید.
حسن ختام اینکه چه زیباست به هنگام قضاوت با وضو باشیم.

باشگاه فرهنگی ورزشی صباصفه اصفهان (سال تاسیس 1388)