شیوه یا سیستم بازی در فوتبال

شیوه یا سیستم بازی

شیوه ی بازی نحوه ی استقرار تیم در زمین است، تیمی که آماده است تا تاکتیک از قبل انتخاب شده ی خود را پیاده کند. اگر تیمی مناسب با شیوه ی بازی خود ، فوتبالیست های مناسبی در زمین قرار ندهد ، هرگز نتیجه ی دلخواه را به دست نخواهد آورد.
به عکس، بعضی تیم ها که روش بازی مطلوبی ندارند، این نقیصه را با استعداد بازیکنان خود جبران می کنند. بنابراین، شیوه ی بازی تنها مشکل گشای فوتبال نیست، زیرا متناسب با روش ها، سلیقه ها و فرضیات جدیدی که در اروپا ، آمریکای جنوبی یا جاهای دیگر ارائه می شوند، تغییر می کند.
متناسب با شیوه ی بازی انتخابی جای بازیکنان تیم در زمین و نیز مسئولیت هایشان فرق می کند. به عنوان مثال، نقش یک هافبک تهاجمی در شیوه 2-4-4 ، WM یا 3-3-4 یکسان نیست.
برای یک مربی، شیوه ی بازی موضوعی جالب توجه است که در مورد نحوه ی اجرای آن در زمین باید فکر کند. شیوه ی بازی نباید به طور خشک اجرا شود. در حقیقت یک تیم متناسب با ویژگی های بازیکنان خود و با توجه به دلیلی ساده، می تواند شیوه ی بازی خود را انتخاب کند.

تاثیر شیوه ی بازی در نمایش فوتبال

چنان چه شما با توسل به حمله ای شدید (با افزایش تعداد مهاجمان) تحولی در بازی ایجاد کنید یا بالعکس ، در این صورت کیفیت بازی یکسان نخواهد بود. اما این را هم توجه داشته باشید که همه چیز بستگی به خصوصیات بازیکنان دارد.
علاوه بر هیاهوهای معمول در مورد فوتبال که توسط متخصصان توپ گرد ایجاد می شود ، شیوه ی بازی نیز بحث های زیادی را برانگیخته است.
موقعیت یک روش جدید بازی زمینی، تا زمانی که روش دیگری آن را رد نکرده است، ظاهرا بهترین است. افراط در شیوه ی بازی خطرناک است، زیرا فوتبالیست ها را تحت فشار قرار می دهد و آن ها جهت نمایش استعدادهای خود در زمین آزادی و اختیار نخواهند داشت. تاثیر شیوه ی بازی قطعی است، به عنوان مثال، شیوه ی کاتناچیو (catenaccio) در ایتالیا ثابت می کند که مقاصد دفاعی می تواند بر مقاصد تهاجمی اولویت داشته باشند ، در این صورت نه تنها سودمندی خود را از دست نمی دهد، بلکه برعکس تاثیر هم دارد.
درک شیوه ی بازی به وسیله ی بازیکنان ، بازی فوتبال را روان می کند. تیمی که در زمین و در برابر حریف خوب سازماندهی شده باشد، به لطف جا گیری خوب کمتر دویده و روشن بینی خود را نیز حفظ می کند. از قدیم نمایش استعداد بازیکن و شیوه ی بازی با یکدیگر تفاهم نداشته اند. بجز برزیلی ها و بعضی فوتبالیست های دیگر، نیاز به کسب نتیجه ی مطلوب اغلب تیم ها را تحت فشار قرار می دهد و آن ها را مجبور می کند که بیشتر به حفظ نتیجه فکر کنند تا گل زدن .

شیوه ی بازی و چند توصیه

• هرگز چند نفری به یک بازیکن حریف حمله نکنید ، زیرا سازمان تیم خود را به هم خواهید زد .
• هنگامی که حریف شما را دریبل می زند ، یا در درگیری انفرادی مغلوب او می شوید ، بی کار نمانید و سریع به جای اصلی خود بر گردید .
• از دخالت در کار یار دیگر خودداری کنید ، مگر این که فشار حریف زیاد باشد ( به عنوان مثال ، هنگامی که حریف از او عبور می کند ) .
• چنان چه در دقایق آخر بازی در پی جبران گل خورده هستید ، پس نباید عجله کنید . همیشه اصول شیوه بازی خود را رعایت کنید .
• شیوه بازی ، شما را از انجام آزادانه یک حرکت منع نمی کند ، به شرطی که ابتکار خود را در خدمت تیم قرار دهید .

 

آيا 4-2-3-1 تمام راهكار پيش روي ماست ؟

اولين بار ، امه ژاكه ، سرمربي فرهيخته و باهوش تيم ملي فرانسه، 4-2-3-1 را در سطح اول فوتبال جهان در جام جهاني 1998 فرانسه مطرح كرد.
بازي با دو هافبك دفاعي مطلق و چيدماني كه ماكلله و پاتريك ويرا را پشت سر زيدان به عنوان طراح اصلي قرار مي داد.
بر خلاف باور بسياري از دوستان تحليل گر سيستم كه اين سيستم را هلندي ! مي شمارند و مشتقي از 4-3-3 مي دانند ، بايد گفت اين چيدمان ارتباطي با 4-3-3 ندارد و مشتق از 4-5-1 است و 4-3-2-1 سيستم مرتبط با 4-3-3 هست !
چيدمان 4-2-3-1 دو سبك دفاعي و حمله اي دارد كه در شكل زير آن را مشاهده ميكنيد :

سيستم پايه :





سيستم دفاعي :



سيستم تهاجمي:





تفاوت در حالت هاي حمله و دفاعي در محل " مهاجم سايه "است كه در عكس مشاهده كرديد.
معادل اختصاري پست ها در اين سيستم به شرح زير است :
دفاع راست = rb = right back
دفاع مياني راست = rcb= right center back
دفاع مياني چپ = lcb= left center back
دفاع چپ = lb= left back
هافبك دفاعي راست = rcdm= right center defence midfield
هافبك دفاعي چپ = lcdm= left center defence midfield
بال چپ = lwm = left wing mid field
پشت مهاجم ( مهاجم سايه ) = cam= center attack midfield
بال راست = rwm = right wing midfield
مهاجم = st = striker

امروزه ، 4-2-3-1 مدت هاست از سطح اول فوتبال جهان به عنوان سيستم پايه حذف شده است و جاي خود را به سيستم هايي نظير 4-3-3 يا 4-1-4-1 داده است.
اين سيستم قابليت تبديل به 4-1-3-2 در حالت تهاجمي و 4-4-1-1 در حالت دفاعي را دارد و از اين حيث انعطاف پذيري بالايي را از خود نشان ميدهد.

ضد سيستم 4-2-3-1 چيست ؟
ميدانيم كه دو سبك استفاده از سيستم ها در فوتبال امروز دنيا وجود دارد.
حالت اول ، تحميل تاكتيك و سيستم مورد نظر كه مختص تيم هاي با ميزان هماهنگي بالا و توانمندي هاي فني فردي فوق العاده است
حالت دوم ، طراحي تيم بر اساس تيم مقابل و استفاده از ضد سيستم ها كه مختص تيم هايي است كه كيفيت گروهي و خلاقيت فردي كمتري دارند.
اكنون فرض كنيد تيم مقابل با انديشه هاي ضد سيستمي چيده شود و بخواهد 4-2-3-1 را مهار كند.
راهكار پيش رو براي تيم مقابل سيستم 4-3-2-1 است.
تقابل سيستم 4-3-2-1 را در مقابل حالت تهاجمي 4-2-3-1 در عكس زير ميتوانيد مشاهده كنيد:




با 4-3-2-1 تيمي كه ضد سيستم بازي ميكند ، منتظر حملات سيستم 4-2-3-1 خواهد بود كه با نفوذ يكي از دفاعهاي كناري و پيوستن به بال سمت خودش و هم چنين اضافه شدن يكي از هافبك هاي دفاعي به جمع حمله اي تيم ، تنها سه دفاع و يك هافبك دفاعي باقي بمانند و در اين حالت با حضور يكي از دو بازيكن پشت مهاجم در لب خط و اضافه شدن يكي از سه هافبك مياني برتري عددي بر دفاع حريف در حالت ضد حمله ايجاد شود.
در اين حالت با يك بازي سريع و تك ضرب به راحتي ميتوان استحكام دفاعي بهترين مدافعين دنيا را شكست و اين نقطه ضعف علت حذف اين سيستم از سطح اول فوتبال دنيا است.

سیستم 4-3-3

خط دفاع
دفاع های کناری به صورت Full Back عمل می کنند یعنی تا نیمه زمین بیشتر جلو نمی روند و تمرکز آنها تمایل بیشتری به دفاع و جلوگیری از ضد حملات دارد .
در این سیستم شما یک سوییپر دارید و یک نگهدارنده ( Stopper ) ...
در دفاع های خطی ( مانند شکل ) بهتر هست هر دو دفاع وسط دو خصوصیت را به خوبی داشته باشند تا یکی به عنوان نگهدارنده درگیری اول را شروع کند و دومی با جایگزینی در پشت سر ( فضا ) به عنوان یک سویپر دفاع و دفع توپ را تکمیل کند .
در موقع حمله هم آنها می توانند کمی جلو بیایند و فضای میانه زمین را از آن خود کنند . یا به کناره ها رفته و جای خالی مدافعین کناری را پر کنند .


خط هافبک
3 هافیک در وسط زمین فعالیت می کنند . یک هافبک راست , یک هافبک مرکزی و یک هافبک چپ . درواقع اینها دونده ترین افراد در زمین هستند و باید شرایط جسمانی ( مخصوصا توان قلبی , تنفسی ) خیلی بالایی داشته باشند .
دو هافبک سمت راست و چپ وظیفه حرکت به گوشه های زمین را دارند و در موقع ضد حمله حریف باید به سرعت جهت پر کردن فضای مقابل مدافعان اقدام کنند . برای همین هرکز دو هافبک با هم حرکت نمی کنند و به نوبت حرکات نفوذی خود را انجام می دهند تا هم نیروی خود را تقسیم کرده و هم از ضد حملات جلوگیری کنند .
هافبک وسط نقش دفاعی کمتری دارد و بیشتر باید بازی باشد خلاق , باهوش , در خدمت تیم و قدرت تکنیکی بالا تا بتواند توپ ها را پخش کرده و به خط حمله ( حتی به عنوان یک مهاجم سایه ) اضافه شود .


خط حمله
سیستم 4-3-3 خط حمله آتشین دارد , سه بازیکن با خصوصیات نسبتا همسان و از همه مهمتر درک متقابل . دو هافبک تهاجمی سریع و تکنیکی در دو سمت و یک گل زن قهار در مرکز می تواند این سیستم را کامل کند .
هافبک های هجومی وظیفه زدن توپ های اول رو در مواقع از دست دادن توپ دارند تا دیگران فرصت کافی برای قرار گرفتن در پست های خود را داشته باشند .
مهاجم مرکزی شرح وظیفه ساده ای دارد : گل زدن ... او در اطراف محوطه جریمه حرکت کرده و به عمق می رود تا روی توپ های ارسالی تمام کننده باشد .
همچنین همیشه یکی از دو هافبک تهاجمی به عنوان مهاجم رفته و دیگری برای فضا سازی و استفاده از موقعیت شوت روی فضای ریباند به پشت محوطه جریمه می آید .


البته سیستم 4-3-3 مدل های مختلفی در فوتبال دارد که به طور مثال برزیلی ها هم علاقه خاصی به آن دارند . اما شاید تنها در 4 پست شرح وظایف ها متفاوت باشد .

ضدسیستم 433

اتحاد021	خانه	خانه	زمین حریف	زمین حریف
سیستم	افتابی - ابری	بارانی - برفی	افتابی - ابری	بارانی - برفی
433 A3 دفاع	442 A3 پاس کوتاه	433 Aسانتر 3	442 A2 دفاع	442 A2 دفاع
433A3سانتر	433 A1 پاس کوتاه	433 Aسانتر 3	451 A1 دفاع	451 A4 دفاع
433A3پاس بلند	451 A1 دفاع	433 A سانتر3	442 A3 دفاع	442 A1 دفاع
433A3پرس	433 A1 دفاع	433 Aسانتر 3	451 A4 پرس	451 a4 دفاع
433A3پاس کوتاه	442 A2 پرس	433 Aسانتر3	451 a1 دفاع	442 A2 دفاع
433 A3 حمله	442 A3 پرس	433 Aسانتر 3	442 A2 دفاع	451 A4 پرس
433A3ضد حمله	433 A3پرس	433 Aسانتر 3	442 A1 دفاع	442 A2 دفاع
433 A4 دفاع	433 A2 پاس کوتاه	433 Aسانتر3	442 A2 پرس	451 A4 دفاع
433A4سانتر	433 A1 پاس کوتاه	433 A3 سانتر	442 A2 دفاع	451 A1 دفاع
433A4پاس بلند	442 A3 دفاع	433 A3 سانتر	451 A1 دفاع	451 A4 دفاع
433 A4پرس	442 A1 دفاع	433 A3 سانتر	451 A4 پرس	451 A4 دفاع
433A4پاس کوتاه	442 A2 پرس	433 A3 سانتر	442 A2 دفاع	442 A2 دفاع
433 A4 حمله	442 A3 پرس	433 A3 سانتر	442 A3 دفاع	442 A3 دفاع
433A4ضد حمله	433 A3 دفاع	433 A3 سانتر	442 A2 پرس	451 A1 دفاع

عوامل موثر در انتخاب سیستم در یک مسابقه

عوامل که در انتخاب یک ترکیب یا سیستم مناسب مؤثرند عبارتند از: 

 

 

۱. مهمترین عامل در انتخاب هر سیستم ، تجربه ی بازی با آن سیستم می باشد . به همین دلیل بسیاری از مربیان، سیستم موردنظرشان را انتخاب کرده و برای چندین فصل با همان سیستم کار می کنند . بهتر است بدانید که خلاق ترین مربیان ، شاید تنها با یک یا دو سیستم کار کنند و همواره بین آنها و 2 – 4 – 4 در نوسان اند . ( مثلا در بازی لیگ از یک سیستم و در بازی حذفی از سیستم دیگری استفاده می کنند . بنابراین همیشه در تجربه ی بالایی از بازی با این دو سیستم قرار دارند و قبل از هر بازی ، چند گزینه  با احتساب 2 – 4 – 4 برای انتخاب سیستم دلخواهشان در اختیار خواهند داشت. )
وابستگی به تجربه شاید در اثر تکرار زیاد استفاده از یک سیستم ، کاهش یابد . بد نیست بدانید که داشتن یک کاپیتان پرتجربه در تیم ، این شانس را به شما می دهد تا سیستمها را سریعتر و بدون آشفتگی تیمی تغییر دهید .

 ۲. تفکر مربی ، عامل دیگری است که باید به آن توجه داشت . از یک مربی با تفکر تهاجمی یا دفاعی می توان :
الف ) برای متوازن کردن تاکتیک تیم استفاده کرد . ( مثلا داشتن مربی با تفکر دفاعی و استفاده از تاکتیکهای تهاجمی و برعکس )
ب ) برای تقویت هرچه بیشتر تاکتیک تیم و تحمیل آن بر حریف ، استفاده کرد . ( برای مثال ، داشتن مربی با تفکر تهاجمی و استفاده از سیستمهای تهاجمی و برعکس )

 ۳. عامل مؤثر دیگر ، بازیکنان هستند . ترکیب تیم ملی ایران در جام ملتهای 2007 را به خاطر دارید که بر اساس بازیکنان چیده شده بود . مربیان تیم ملی سعی کردند از تمام بازیکنان بزرگ در کنار هم استفاده کنند و آنها را در سیستمی بگنجانند که همه جایی در ترکیب ثابت تیم داشته باشند . تیمهای بزرگی در جهان از این روش استفاده کرده و موفق نیز شده اند  .
بهتر است ابتدا سیستم مورد نظرتان را انتخاب کنید ؛ آنگاه برای هر پست ، بازیکن مناسب را خریداری نمایید و آن دسته از بازیکنان تیم را که به کارتان نمی آیند ، از تیم کنار بگذارید . برای داشتن تیمی بهتر ، باید روی نیمکت هم از بازیکنان مناسبی برخوردار باشید .

 ۴. روش بازی بر اساس اهداف و روحیه ی تیم عامل بعدی است . وقتی بدنبال برد هستید باید از سیستمهای تهاجمی استفاده کنید براین اساس بیشتر زمان بازی را با امید به پیروزی و در نیمه ی زمین حریف بازی خواهید کرد که این خود دلیل خوبی برای تلاش بیشتر در حمله است .
نقطه ی مقابل روش در نگرش به بازی نیز صدق میکند  .

 ۵. سیستمها و تاکتیکهای حریفان نیز در انتخاب یک سیستم مناسب بسیار مؤثر است . اینکه جلوی هر تیمی از چه ترکیبی استفاده کنید و با چه استراتژی به مربیان کمک بسیاری میکند .

 

 ۶. نوع تمرین ، عاملی مهم برای بسیاری از تیمها و مربیان است . حتما می دانید دلیل استفاده از سیستمهای 2 – 3 – 5 و 1 – 4 – 5 برای تمرین دفاع در چیست ؟ به کمک این سیستمها می توانید 10 مدافع را یکجا تمرین دهید و از تمام ظرفیت تمرین دفاع استفاده کنید .
بسیاری از مربیان بر حسب تمرینی که می دهند ، سیستم (های) مورد علاقه ی خویش را انتخاب می کنند . 

 ۷. ارزیابی و آنالیز بازیکنان تیم حریف در بازیهای قبل . . . خب طبیعتا مهم است که بدانید حریفتان از چه سیستمی استفاده می کند ؛ اما آنچه از اهمیت بیشتری برخوردار است ، این است که بدانید تیم حریف در بازیهای قبل ، در هر بازی چه امتیازی کسب کرده است ؛ جایی که به وضوح می توانید نقاط ضعف و قوت یک تیم را تشخیص دهید . ( مثلا با این روش می توانید بفهمید که تیم حریف در دفاع راست قویتر است یا چپ ؛ از وسط بهتر حمله می کند یا از راست )

 ۸. بازی خانگی یا بازی در خانه ی حریف نیز در انتخاب یک سیستم مناسب ، مؤثر است . وقتی در زمین حریف بازی دارید ، خب طبیعتا باید خط دفاع تان را تقویت کرده باشید و در بازی خانگی برعکس .

 

سیستم 4-3-3

شیوه 3- 3 – 4

این شیوه تعبیر دفاعی تر شیوه 4 – 2 – 4 است و مهاجم نوک غالبا به وسط زمین بر می گردد. در این شیوه ، دروازه بان ، مدافع آزاد و منطقه های دفاعی درست و در جلو او ، مرکب از دو مدافع کنار و یک مدافع جلو وجود دارند . سه هافبک و سه مهاجم نیز ترتیب تیم را کامل می کنند .
بجز مدافع آزاد ، هر بازیکن حریف مستقیمی در زمین دارد . فوتبال امروز اکثرا از این شیوه استفاده می کنند ، زیرا این روش برای ایجاد تعادل میان دفاع و حمله مناسب تر به نظر می رسد سه بازیکن میانی زمین نقش مهمی ایفا م کنند این سه هافبک باید خصوصیاتی داشته باشند که بتوانند مکمل بازیکنان دیگر باشند ( بازیگردان ، هافبک تهاجمی و هافبک دفاعی ) .
بنابراین هر بازیکن در منطقه خود فعالیت می کند . در عین حال گاهی اوقات آنها جای یاران خود را گرفته و به دفاع تیم کمک می کنند یا در ضد حمله شرکت می کنند . مزیت بازی فوتبال با استفاده از سه هافبک این است که امکان اجرای سبک های متعدد را فراهم می کند ، بازیکنان تیم متناسب با حرکت بازی گردان خود ، هافبک دور زننده دفاع یا هافبک دفاعی سبک خود را که شباهتی به دگر سبک ها ندارد ، انتخاب خواهند کرد . در دفاع ، دو مدافع کنار گوش های زمین را مسدود می کنند و مانع پیشروی مهاجمین حریف می شوند . زمانی که مدافع جلو از مهاجم وسط حریف مراقبت می کند ، مدافع آزاد کمی عقب تر جا گرفته و شکاف های دفاع را پر می کند . او به عنوان سکوی پرتاب توپ یا آغازگر ضد حمله نقش مهمی ایفا می کند .
مهاجم نوک همیشه باید در محدوده خط آفساید حریف بازی کند و سعی کند دفاع وسط حریف را با خود بکشاند . او توپ های خود را از دفاع و به وسیله هافبک دریافت می کند . در فوتبال جدید و خصوصا در شیوه 3 - 3 - 4 ، جا عوض کردن بازیکن ها غالبا مستلزم آن است که بتوانند وظایف متعددی بر دوش بگیرند . مهاجم وسط که گرفتار مدافعین حریف است ، می تواند جانشن مهاجم کنار شده و این یکی در وسط قرار بگیرد . اگر این جا به جائی مرتبا تکرار شود ، می تواند نظم دفاعی حریف را بهم بزند.
ظهور شیوه 3 – 3 - 4 وظایف مدافعین کنار را بیشتر کرده است . با وجود سه هافبک ، فضای کنار زمین غالبا برای پیشروی مدافع کنار خالی است .
تاکتیک با بازیکنان بیشتر ، سبک ها و حالات تهاجمی تیم را تغییر می دهد . با وجود این رعایت یک نکته ضروری است :

چنانچه می خواهید در تعویض جای بازیکنان و پیشروی مدافعین کنار موفق باشید ، تیم شما باید یکپارچه و متحد باشد .

شیوهء یا سیستم WM در فوتبال

ترتیب آن در زمین عبارت است از : یک دروازه بان ، سه مدافع شامل دو مدافع کنار و یک مدافع وسط ، دو هافبک عقب ، دو هافبک جلو ، سه مهاجم شامل دو مهاجم کنار و یک مهاجم وسط .
در این شیوه بازی سه بازیکن پر قدرت ، یعنی دروازه بان ، مدافع میانی و مهاجم وسط اهمیت زیادی دارند . این سه بازیکن ستون های شیوه WM هستند .
وضعیت بدنی آنها باید بهتر از تکنیکشان باشد . آنها با حضور خود ، جای یارانشان را در زمین مشخص می کنند . فوتبالیست هائی که در کنار آنها قرار می گیرند، مسئولیت تکنیکی بازی را بعهده می گیرند ( هافبک های عقب و جلو ) .
نقش آنها بازی سازی و هدایت توپ است ، به طوری که با اصول شیوه WM تناقضی نداشته باشد .
این شیوه که بیشتر گروهی است تا فردی ، نیاز به کوششی همه جانبه از سوی بازیکنان دارد . از کار انداختن حریف با یارگیری شدید فردی ( برعکس شیوه معمول امروزی که غالبا یارگیری به صورت منطقه ای انجام می گیرد ) صورت می گیرد . هر چند که این شیوه بسیار ساده است ، اما با گذشت زمان ، ارزش زیادی به تیم می دهد .
شیوه WM به حالت های مختلف در می آید . ویژگی آن به اندازه ای تعدیل می شود که آزادی عمل بسیار زیادی در انجام حرکات به بازیکنان می دهد . بجز مدافعین ، بازیکنان دیگر استقلال خواهند داشت . WM شیوه ای است که شیوه های دیگری را نیز به وجود آورده است ، زیرا اصول آن در جاگیری و بکار گیری بازیکنان در زمین ( که تعادلی میان حمله و دفاع ایجاد می کند ) به گونه ای است که می تواند به عنوان شیوه ای نمونه مورد استفاده قرار گیرد ، حتی می توان آن را با شیوه روز کمابیش تطبیق داد .

WM و وظیفه بازیکنان

در هنگام حمله ، مهاجمین کنار و مهاجم آزاد وسط نیروی ضربتی تیم را تشکیل می دهند . هافبک های جلو درست در پشت آنها ، به عنوان حامیان هافبک های عقب و مهاجمین عمل می کنند . هافبک های عقب در مقایسه با هافبک های امروزی نقش کمتری دارند.
در آن زمان دو بازیکن 4 و 6 تنها یک وظیفه داشتند : پر کردن تمام شکاف های میانه زمین ، بدون شرکت در بازی سازی . این هافبک های عقب رابطی میان هافبک های جلو و مدافعین بودند . در جلو دروازه بان ، مدافعین کنار و مدافع وسط از گوشه های زمین حفاظت می کردند .
شیوه WM مدتها بحث های زیادی را برانگیخت . این شیوه دقیقا به چه دلیل مورد سرزنش قرار می گرفت ؟ بخاطر اینکه سطح کیفی فوتبال را پائین می آورد ، بازی را بیش از حد منطقی می کرد ، یا خلاصه اینکه روح تفکر و خلاقیت را از بین می برد.
این مطالب غالبا پایه و اساسی نداشتند ، زیرا هنگامی که دو تیم خوب مقابل هم قرار می گرفتند ، شیوه WM جلوه ای زیبا در زمین داشت . هنگامی که از این شیوه بد استفاده می شد ، یعن فقط حالت دفاعی آن اجرا می شد ، آهنگ بازی بهم می ریخت . اما اساس این شیوه نه تنها اطاعت تاکتیکی تمام بازیکنان را طلب نمی کرد ، بلکه کاملا برعکس بود .
تیم های بزرگ تغییراتی در این شیوه بوجود آوردند . گاهی اوقات هافبک جلو جانشین هافبک عقب می شد و بالعکس . مهاجم غالبا برای دستیابی به آزادی عمل بیشتر ، از طریق شکاف موجود به عقب می آمد . روش WM همانند شیوه های دیگر ، زمانی که با شرایط واقعی زمین تطبیق داده نشود ، خطر ایجاد می کند .
جا به جائی مهره ها در تابلو ، یا تشریح بازی روی تخته سیاه ، هیچ گاه پاسخگوی ظرافت های توپ گرد نیست . این اصول یک شیوه بازی است که اهمیت دارد.
شیوه بازی متناسب با ویژگی های تیم و بازیکنان قابل تغییر است . اما به تحول فوتبال نیز باید توجه کرد ، شیوه های بازی بدین دلیل بوجو می آیند که شیوه های دیگر را رد کنند . هر چه در قبال شیوه بازی مستقل تر عمل کنید ، کنترل توانائی های شما برای حریف دشوارتر خواهد بود .
شیوه WM به مرور زمان تغییراتی کرده است . اما این دو شیوه اخیر ( شیوه های دیوار بتنی و دفاع سوئیسی ) تنها یک هدف داشته اند : مخالفت با ابراز وجود و شکوفائی روش WM ، و بدین وسیله حرکت ضد WM بوجود آمد .

شیوهء یا سیستم WM در فوتبال

شیوه WM در فوتبال

ترتیب آن در زمین عبارت است از : یک دروازه بان ، سه مدافع شامل دو مدافع کنار و یک مدافع وسط ، دو هافبک عقب ، دو هافبک جلو ، سه مهاجم شامل دو مهاجم کنار و یک مهاجم وسط .
در این شیوه بازی سه بازیکن پر قدرت ، یعنی دروازه بان ، مدافع میانی و مهاجم وسط اهمیت زیادی دارند . این سه بازیکن ستون های شیوه WM هستند .
وضعیت بدنی آنها باید بهتر از تکنیکشان باشد . آنها با حضور خود ، جای یارانشان را در زمین مشخص می کنند . فوتبالیست هائی که در کنار آنها قرار می گیرند، مسئولیت تکنیکی بازی را بعهده می گیرند ( هافبک های عقب و جلو ) .
نقش آنها بازی سازی و هدایت توپ است ، به طوری که با اصول شیوه WM تناقضی نداشته باشد .
این شیوه که بیشتر گروهی است تا فردی ، نیاز به کوششی همه جانبه از سوی بازیکنان دارد . از کار انداختن حریف با یارگیری شدید فردی ( برعکس شیوه معمول امروزی که غالبا یارگیری به صورت منطقه ای انجام می گیرد ) صورت می گیرد . هر چند که این شیوه بسیار ساده است ، اما با گذشت زمان ، ارزش زیادی به تیم می دهد .
شیوه WM به حالت های مختلف در می آید . ویژگی آن به اندازه ای تعدیل می شود که آزادی عمل بسیار زیادی در انجام حرکات به بازیکنان می دهد . بجز مدافعین ، بازیکنان دیگر استقلال خواهند داشت . WM شیوه ای است که شیوه های دیگری را نیز به وجود آورده است ، زیرا اصول آن در جاگیری و بکار گیری بازیکنان در زمین ( که تعادلی میان حمله و دفاع ایجاد می کند ) به گونه ای است که می تواند به عنوان شیوه ای نمونه مورد استفاده قرار گیرد ، حتی می توان آن را با شیوه روز کمابیش تطبیق داد .

WM و وظیفه بازیکنان

در هنگام حمله ، مهاجمین کنار و مهاجم آزاد وسط نیروی ضربتی تیم را تشکیل می دهند . هافبک های جلو درست در پشت آنها ، به عنوان حامیان هافبک های عقب و مهاجمین عمل می کنند . هافبک های عقب در مقایسه با هافبک های امروزی نقش کمتری دارند.
در آن زمان دو بازیکن 4 و 6 تنها یک وظیفه داشتند : پر کردن تمام شکاف های میانه زمین ، بدون شرکت در بازی سازی . این هافبک های عقب رابطی میان هافبک های جلو و مدافعین بودند . در جلو دروازه بان ، مدافعین کنار و مدافع وسط از گوشه های زمین حفاظت می کردند .
شیوه WM مدتها بحث های زیادی را برانگیخت . این شیوه دقیقا به چه دلیل مورد سرزنش قرار می گرفت ؟ بخاطر اینکه سطح کیفی فوتبال را پائین می آورد ، بازی را بیش از حد منطقی می کرد ، یا خلاصه اینکه روح تفکر و خلاقیت را از بین می برد.
این مطالب غالبا پایه و اساسی نداشتند ، زیرا هنگامی که دو تیم خوب مقابل هم قرار می گرفتند ، شیوه WM جلوه ای زیبا در زمین داشت . هنگامی که از این شیوه بد استفاده می شد ، یعن فقط حالت دفاعی آن اجرا می شد ، آهنگ بازی بهم می ریخت . اما اساس این شیوه نه تنها اطاعت تاکتیکی تمام بازیکنان را طلب نمی کرد ، بلکه کاملا برعکس بود .
تیم های بزرگ تغییراتی در این شیوه بوجود آوردند . گاهی اوقات هافبک جلو جانشین هافبک عقب می شد و بالعکس . مهاجم غالبا برای دستیابی به آزادی عمل بیشتر ، از طریق شکاف موجود به عقب می آمد . روش WM همانند شیوه های دیگر ، زمانی که با شرایط واقعی زمین تطبیق داده نشود ، خطر ایجاد می کند .
جا به جائی مهره ها در تابلو ، یا تشریح بازی روی تخته سیاه ، هیچ گاه پاسخگوی ظرافت های توپ گرد نیست . این اصول یک شیوه بازی است که اهمیت دارد.
شیوه بازی متناسب با ویژگی های تیم و بازیکنان قابل تغییر است . اما به تحول فوتبال نیز باید توجه کرد ، شیوه های بازی بدین دلیل بوجو می آیند که شیوه های دیگر را رد کنند . هر چه در قبال شیوه بازی مستقل تر عمل کنید ، کنترل توانائی های شما برای حریف دشوارتر خواهد بود .
شیوه WM به مرور زمان تغییراتی کرده است . اما این دو شیوه اخیر ( شیوه های دیوار بتنی و دفاع سوئیسی ) تنها یک هدف داشته اند : مخالفت با ابراز وجود و شکوفائی روش WM ، و بدین وسیله حرکت ضد WM بوجود آمد .

شیوه’ دفاع سوئیسی در فوتبال

این شیوه نیز مانند شیوه دیوار بتنی از روش WM سرچشمه می گیرد .
شیوه دفاع سوئیسی ، گروهی تر از شیوه دیوار بتنی است . اصولا هافبک های عقب مسئو لیت مهاجمین کنار حریف را به عهده می گیرند و بدین ترتیب به مدافعان کنار اجازه استفاده از وسط زمین را می دهند . هافبک های عقب با اجرای یارگیری روی مهاجمان کنار حریف یکی از مدافعین را ( اصولا مدافع وسط ) که در عقب دفاع می کند ، آزاد می کنند . او از نقطه حساس خود در دفاع تیم را هدایت می کند . اگر او مسئولیت مراقبت از بازیکنی را بعهده نداشته باشد می تواند نفوذ کند . بازگشت هافبک های عقب نیز یکی از بازیکنان جلو را وادار می کند که به عقب بیاید ، اما بمحض اینکه تیم حرکتی تهاجمی را آغاز کرد ، او فورا به جای اصلی خود باز می گردد .
کار آیی این روش تا حد زیادی بستگی به سرعت مهاجم جلو دارد که باید در رفت و آمد باشد . بدون او و هافبک های عقب دیگر بازیکنان جلو تنها می شوند . به همراه او ، و با پیشروی هافبک های عقب است که تو پ تدریجا به جلو هدایت شده و حرکت گروهی تیم کامل می شود . این شیوه دفاعی به آمادگی کامل بدن نیاز دارد .
تفاوت این شیوه با روش دیوار بتنی این است که مدافع آخر یارگیری منطقه ای انجام می دهد ( در روش دیوار بتنی مدافع آخر تنها دفاع فردی انجام می دهد ) . اشکال این روش معلوم است : اگر تیمی بخواهد حفظ نتیجه کند ، این روش نسبتا فشرده است ( همیشه دو دفاع در وسط وجود دارد که مدافع آخر میان توپ و دروازه عمل می کند ) ، بنابراین بر خلاف فوتبالی روان و موثر ، فوتبالی روان و موثر ، فوتبالی بی تحرک ارائه می دهد .
شیوه دفاع سوئیسی، مانند شیوه دیوار بتنی ، موجب تسلط حریف بر بازی می شود . چنانچه این شیوه را آگاهانه اجرا کنید ، می توانید برای خود فضا ایجاد کنید ، اما اگر از آن ضرورتا برای مقاومت در مقابل حریف استفاده کنید ، در این صورت موقعیت شما نسبتا نا پایدار خواهد بود .

سیستم 4-4-2در فوتبال

شیوه 2 – 4 - 4

اگر شیوه 3- 3 – 4 تعبیر دفاعی دفاعی 4 – 2 - 4 است ، روش 2 – 4 – 4 حالت دفاعی تر 3 – 3 – 4 می باشد . فوتبال در چند سال گذشته دائما در حال تحول بوده است . تنها یک تفاوت میان شیوه 4 – 2 - 4 و 2 – 4 - 4 وجود دارد : عقب آمدن دو مهاجم و قرار گرفتن آنها در میانه زمین . هنگام انجام مسابقات غیر خانگی ، این شیوه بازی بسیار مرسوم است . در این شیوه یکی از سه مهاجم ، میانه زمین را تقویت می کند و هدف این است که تیم گلی دریافت نکند .
دو مهاجم باید به فضای وسیعی تسلط یافته و دریبل زدن ، صرف وقت و بازی دو نفره را نیز خوب بدانند . مهاجمی که تنها به دفاع حریف حمله کند به دام آنها می افتد و غالبا بی اثر می شود .
تاکتیک 2 – 4 - 4 امکان پوشش هافبک ، حمایت از مدافعین کنار و انجام جمله با تیمی از قدرت واقعی تیم را فراهم می کند . مسلما پیشروی یک یا دو هافبک به سمت دروازه ، با همکاری دو مهاجم ، بخت بسیار زیادی را برای انجام حرکتی موفق بوجود خواهد آورد . اما توجه داشته باشید که قواعد این شیوه خشک نیستند ، به شرطی که آنها را به معنای واقعی خود بکار ببریم ، نه در قالب فرمولی که متاسفانه جدیدا مرسوم شده است . بدین معنی که تیم ها بجای بازی سازی ، اقدام به یارگیری فردی و منطقه ای می کنند .

شیوههای مختلف در بازی فوتبال

انواع دیگر شیوه های بازی

شیوه های بازی دیگری وجود دارند که شهرت کمتری دارند و کمابیش در بعضی موقعیت های بازی مورد استفاده قرار می گیرند . اگر آنها هر کدام شیوه بازی مستقلی ، مانند شیوه 3- 3 – 4 نیستند ، بیشتر به نوعی تاکتیک شبیه هستند.

بازی جمعی

انجام این بازی احتمال خطر دارد .
مدافعین از کمترین حالت به وجود آمده استفاده کرده و به طور اصولی پیشروی می کنند تا تعداد بازیکنان را در حمله زیاد کنند . در این لحظه مهاجمین جای مدافعین را می گیرند .
این شیوه که آمادگی بدنی زیادی را طلب می کند ، موجب انجام بازی پر تحرک خواهد شد . در دقایق آخر بازی ، و در شرایطی که تیم بازنده شده است ، بسیاری تیم ها به منظور دستیابی به گل ، حمله ای گروهی انجام می دهند .
بازی جمعی که غالبا با عنوان همه برای حمله ، همه برای دفاع مطرح می شود ، نه تنها نیاز به زیرکی و پیشدستی بازیکن بر حریف در جاگیری ها دارد ، بلکه تکامل و تعدد وظایف فوتبالیست را نیز طلب می کند .

دفاع منطقه ای ، فردی و مختلط

دفاع منطقه ای

هر بازیکن مسئول منطقه خود است و به محض اینکه توپ وارد منطقه او می شود دفاع خود را بدون درگیری با حریف آغاز می کند . تسلط دفاعی مدافعین این امکان را برای آنها بوجود می آورد که در مجموع بدون انجام یارگیری فردی ، حریف را کنترل کنند .

دفاع فردی

هر مدافع مسئولیت یکی از مهاجمان حریف را به عهده می گیرد . هدف ساده است : جلوگیری از قدرت نمائی حریف.

دفاع مختلط

ترکیبی از دفاع فردی و منطقه ای می باشد . مدافع در حالی که یارگیری فردی انجام می دهد ، از منطقه خود نیز حفاظت می کند .
شیوه های بازی تحول یافته و خواهند یافت . تا زمانی که فوتبال زنده است ، شیوه های بازی هم وجود دارند . اگر آنها را خوب درک کرده و اجرا کنیم ، تمام تاکتیک های آنها موثر خواهند بود .

سیستم 4-2-4 در فوتبال

شیوه 4- 2 - 4

در این شیوه ، دروازه بان ، چهار مدافع شامل دو مدافع کنار و دو مدافع وسط ، دو هافبک ، چهار مهاجم شامل دو مهاجم کنار و دو مهاجم وسط وجود دارند .
ترکیبی جدید که به فوتبالی روان همراه با زیرکی تاکتیکی بازیکنان اهمیت می دهد . شش بازیکن ستون مرکزی این شیوه را تشکیل می دهند : دو مدافع وسط ، دو هافبک و دو مهاجم وسط . در کنار این بازیکنان ، دیگران نقش مکمل داشته و متناسب با نیاز به دفاع یا تهاجم به آنها اضافه می شوند . در مقایسه با شیوه WM عنوان بازیکنان تغییر می کند : برای شیوه 4 – 2 - 4 صحبت از مدافعان کنار راست و چپ ، مدافعان وسط راست و چپ ، هافبک ها ، مهاجمان کنار راست و چپ . مهاجمان وسط راست و چپ به میان می آید .
نقش هافبک ها در شیوه 4 – 2 - 4 مهم است . آنها نه تنها باید شکاف های موجود را پر کنند ، بلکه باید بازی را نیز هدایت کرده و توپ را به سمت چهار بازیکن مهاجم بفرستند . در شیوه 4 - 2 - 4 ، تنها در شرایط استثنائی باید دریبل زد ، زیرا حرکت روان بازی را که مورد نظر تیم است ، کند می کند . در این شیوه استفاده از پاس های بلند عاقلانه تر است . مهاجمین باید مرتبا حرکت کرده و تقاضای توپ کنند تا بهتر در معرض دید دو هافبک قرار بگیرند . آنها برای دریافت توپ باید عقب تر بیایند و فاصله خود را با هافبک ها کمتر کنند . در دفاع هیچگونه عمل غیر معمول نباید انجام بگیرد و مدافعین باید اقدام به یار گیری شدید کنند .
برای اینکه شیوه 4- 2 – 4 موثر باشد ، اصلی اساسی که همانا روحیه همبستگی است باید رعایت شود .: وقتی تیم صاحب توپ است ، همه بازیکنان مهاجم ، و زمانی که تیم بدنبال توپ است همه مدافع می باشند این اصل اساسی شیوه 4 - 2 – 4 تکنیک بازی گروهی را به ما گوشزد می کند ، که بعدا این موضوع را مورد بررسی قرار خواهیم داد .

مزایای شیوه 4 – 2 - 4

• مدافعین کنار امکان بیشتری برای نفوذ از گوش های زمین خواهند یافت .
• پیشرفت کار تیمی بهتر می شود .
• هر بازیکن مسئولیت منطقه خود را بعهده می گیرد و نیروی خود را صرف آن می کند . بنابراین بازده کار بیشتر است . شیوه 4 - 2 - 4 از سرگردانی بازیکنان در زمین جلوگیری می کند .
• بازیکنان تیم از لحاظ تعداد به حریف برتری خواهند داشت ، البته در صورتی که هافبک های عقب به اندازه کافی توانائی بدنی و تکنیکی داشته باشند.
• در شیوه 4 - 2 - 4 بازی دو نفره و سه نفره ضرورت دارد . در نتیجه ، روحیه کار گروهی بسیار خوبی در تیم ایجاد می شود .

معایب شیوه 4 - 2 – 4

• چنانچه می خواهید بازی شما موثر باشد ، ناچار هستید از دریبل زدن و اتلاف وقت خودداری کنید.
• اگر آزادی عمل هافبک ها را مدود ا کم کنید ، به طوری که نتوانند توپ را به سوی جلو توزیع کنند ، نظم بازی بهم خواهد ریخت .

شیوه یا سیستم بازی در فوتبال

شیوه یا سیستم بازی

شیوه ی بازی نحوه ی استقرار تیم در زمین است، تیمی که آماده است تا تاکتیک از قبل انتخاب شده ی خود را پیاده کند. اگر تیمی مناسب با شیوه ی بازی خود ، فوتبالیست های مناسبی در زمین قرار ندهد ، هرگز نتیجه ی دلخواه را به دست نخواهد آورد.
به عکس، بعضی تیم ها که روش بازی مطلوبی ندارند، این نقیصه را با استعداد بازیکنان خود جبران می کنند. بنابراین، شیوه ی بازی تنها مشکل گشای فوتبال نیست، زیرا متناسب با روش ها، سلیقه ها و فرضیات جدیدی که در اروپا ، آمریکای جنوبی یا جاهای دیگر ارائه می شوند، تغییر می کند.
متناسب با شیوه ی بازی انتخابی جای بازیکنان تیم در زمین و نیز مسئولیت هایشان فرق می کند. به عنوان مثال، نقش یک هافبک تهاجمی در شیوه 2-4-4 ، WM یا 3-3-4 یکسان نیست.
برای یک مربی، شیوه ی بازی موضوعی جالب توجه است که در مورد نحوه ی اجرای آن در زمین باید فکر کند. شیوه ی بازی نباید به طور خشک اجرا شود. در حقیقت یک تیم متناسب با ویژگی های بازیکنان خود و با توجه به دلیلی ساده، می تواند شیوه ی بازی خود را انتخاب کند.

تاثیر شیوه ی بازی در نمایش فوتبال

چنان چه شما با توسل به حمله ای شدید (با افزایش تعداد مهاجمان) تحولی در بازی ایجاد کنید یا بالعکس ، در این صورت کیفیت بازی یکسان نخواهد بود. اما این را هم توجه داشته باشید که همه چیز بستگی به خصوصیات بازیکنان دارد.
علاوه بر هیاهوهای معمول در مورد فوتبال که توسط متخصصان توپ گرد ایجاد می شود ، شیوه ی بازی نیز بحث های زیادی را برانگیخته است.
موقعیت یک روش جدید بازی زمینی، تا زمانی که روش دیگری آن را رد نکرده است، ظاهرا بهترین است. افراط در شیوه ی بازی خطرناک است، زیرا فوتبالیست ها را تحت فشار قرار می دهد و آن ها جهت نمایش استعدادهای خود در زمین آزادی و اختیار نخواهند داشت. تاثیر شیوه ی بازی قطعی است، به عنوان مثال، شیوه ی کاتناچیو (catenaccio) در ایتالیا ثابت می کند که مقاصد دفاعی می تواند بر مقاصد تهاجمی اولویت داشته باشند ، در این صورت نه تنها سودمندی خود را از دست نمی دهد، بلکه برعکس تاثیر هم دارد.
درک شیوه ی بازی به وسیله ی بازیکنان ، بازی فوتبال را روان می کند. تیمی که در زمین و در برابر حریف خوب سازماندهی شده باشد، به لطف جا گیری خوب کمتر دویده و روشن بینی خود را نیز حفظ می کند. از قدیم نمایش استعداد بازیکن و شیوه ی بازی با یکدیگر تفاهم نداشته اند. بجز برزیلی ها و بعضی فوتبالیست های دیگر، نیاز به کسب نتیجه ی مطلوب اغلب تیم ها را تحت فشار قرار می دهد و آن ها را مجبور می کند که بیشتر به حفظ نتیجه فکر کنند تا گل زدن .

شیوه ی بازی و چند توصیه

• هرگز چند نفری به یک بازیکن حریف حمله نکنید ، زیرا سازمان تیم خود را به هم خواهید زد .
• هنگامی که حریف شما را دریبل می زند ، یا در درگیری انفرادی مغلوب او می شوید ، بی کار نمانید و سریع به جای اصلی خود بر گردید .
• از دخالت در کار یار دیگر خودداری کنید ، مگر این که فشار حریف زیاد باشد ( به عنوان مثال ، هنگامی که حریف از او عبور می کند ) .
• چنان چه در دقایق آخر بازی در پی جبران گل خورده هستید ، پس نباید عجله کنید . همیشه اصول شیوه بازی خود را رعایت کنید .
• شیوه بازی ، شما را از انجام آزادانه یک حرکت منع نمی کند ، به شرطی که ابتکار خود را در خدمت تیم قرار دهید .

 

آيا 3-5-2 منسوخ شده است ؟

دعواي بين كارشناسان ، تئوريسين ها ،‌نو يسندگان ورزشي و بعضي مربيان بر سر تاريخ مصرف سيستم 3-5-2 در فوتبال نوين كماكان يكي از جذاب ترين بحث هاي فني فوتبال به شمار مي رود.

اين مسئله در ايران هم در بسياري موارد چالش بين مطبوعات و برخي مربيان بوده است.

در تيم هاي حاضر در ليگ برتر هستند هنوز تيم هايي كه به اين سيستم پايبندند و نمونه بارز آن استقلال تهران به مربيگري امير قلعه نوعي به شمار مي رود.

نكته جالب در دفاعيات طرفداران 3-5-2 ، استناد آنها به حضور استقلال در صدر جدول است و اين رتبه را به علت تاكتيك هاي نوين !!؟ امير قلعه نوعي در 3-5-2 ميدانند.

اين در حالي است كه به گواه اكثر كارشناسان سبك فوتبالي كه پيكان قزوين وذوب آهن اصفهان ارائه ميكنند ، بسيار به روز تر و مدرن تر از بازي استقلال است و كيفيت استقلال به بحث انفرادي آن برميگردد.

اين تيم با جذب مهره هاي ارزشمندي مانند حسين كاظمي و جانواريو در كنار جباري خلاق كه از او در دوره اي به زيدان آسيا تعبير مي شد و احياي آرش برهاني و...مجموعه اي از توانمندي هاي فردي با كيفيت را گرد هم آورده است .

اما اكنون سوال اين است ، آيا آنها team working   بالايي از خود نشان داده اند ؟

.......

ترکیب تیم و سیستمهای رایج در فوتبال

با رعایت قوانین سازنده تیمها هرنوع ترکیبی را می توان انتخاب کرد. اگر بخواهند می توانند با یک دروازه بان و ده مهاجم که همگی مسئولیت گل زدن را دارند بازی کنند. در واقع اولین مسابقات تقریبا به همین روش بازی می شدند ولی از آن هنگام بازی فوتبال پیشرفت بسیاری کرده و سالها ترکیبات مختلفی برای یافتن فرمول پیروزی به کار گرفته شده است. تیمهای مهم ترکیبی را انتخاب می کنند که بهترین شکل بازی را برای اجرای تاکتیکهای سرمربی و مربی ایجاد کند.  در اینجا تعدادی از ترکیبهای مهم را خواهید دید. 

 

ترکیب کلاسیک

این ترکیب شامل دو مدافع عقب هافبک مرکزی و راست و چپ و 5 مهاجم (5-3-2) است. اگر چه این ترکیب بسیار تهاجمی بود ولی اولین تلاشها برای مقابله با آن در ایجاد یک سیستم تدافعی آغاز شد. این روش در سالهای میانی دهه 1880 بوسیله اسکاتلند و انگلستان مورد استفاده قرار می گرفت و همچنین بوسیله تیم پرستون که باعث شد که هم جام اتحادیه فوتبال وهم لیگ انگلستان را در سال 1889 بدست آورند.

ترکیب WM

در 1925 تغییراتی که در قانون آفساید به وجود آمد باعث افزایش شمار گلهای یک مسابقه می شد. برای مبارزه با این وضع فوتبالیست انگلیسی چارلی بوچان از آرسنال و مربی او هربت چیمن ترکیب WM را به وجود آوردند. در این سیستم هافبک وسط برای مراقبت از مهاجم وسط حریف به عقب باز می گردد و هر دو مهاجم در پشت خط حمله برای افزایش شانس گل زدن بازی می کردند. آرسنال این سیستم را در دهه 1930 استفاده می کرد و سریعا در تمام دنیا محبوبیت یافت. آرسنال در سال 1927 با استفاده از سیستم WM برنده جام اتحادیه انگلستان شد.

سیستم 4-2-4 و اختلافات

این ترکیب در اوایل دهه 1950 بوسیله تیم مجارستان ابداع شد و اثر مهمی بر پیروزی برزیل در جام جهانی 1958 داشت. این یکی از سیستمهای تهاجمی بود از دو مدافع عقب انتظار می رفت که به جلو حرکت کنند و ترکیب 4-4-2 را تشکیل دهند. بعدا تیمهای برزیلی سیستم 3-3-4 را ایجاد کردند. تیم قهرمان جام جهانی 1966 سیستم 2-4-4 بازی کرد که تدافعی بود در این سیستم مدافعان به جلو حرکت نمی کردند و یکی از بازیکنان خط میانی درست در جلوی 4 مدافع به عنوان حفاظ دفاعی بازی می کرد. مجارستان در 1953 در برابر انگلستان از ترکیب 4-2-4 استفاده کرد و انگلستان در مرحله نیمه نهایی جام جهانی 1966 در برابر پرتغال سیستم 2-4-4 را بازی کرد.

سیستم سوئیپر

یک سوئیپر فردی است که آزادانه در پشت مدافعان حرکت می کند. بازی سوئیپر در پشت 4 مدافع قسمتی از سیستم کاتناچیو بود که در ایتالیا ایجاد شد. سوئیپر در پشت دفاع سعی می کند تا مهاجمانی را که از خط دفاعی گذشته اند مهار کند. این سیستم که بوسیله تیمهای ایتالیایی بازی می شد گل زدن برای حریفان را بسیار مشکل می کرد. اما فرانس بکن بائر وظیفه سوئیپر را به حمله کردن تغییر داد. سوئیپر گاهی در جلوی مدافعان بازی می کرد و گاهی هم توپ را تا نیمه حریف پیش می برد.

ترکیبهای امروزی

سیستمهای 2-4-4 و 2-3-5 برای برتری بر یکدیگر در حال رقابت هستند. تعدادی از تیمها سیستم 2-4-4 را می پسندند. در واقع ترکیب 2-3-5 سیستمی است که همیشه در حال نوسان است یعنی در حمله به ترکیب      2-5-3 و به دفاع به ترکیب 2-3-5 تغییر می کند. امروزه بعضی از تیمها با توجه به داشته های خود از سیستمهای دیگری مانند 3-3-4 و

 1-3-2-4 استفاده می کنند مانند تیم بارسلونا که با استفاده از سیستم 3-3-4 که یک سیستم تهاجمی است قهرمان لیگ قهرمانان اروپا در سال ٢٠٠۶ و ٢٠٠٩شد.

هر ترکیب تهاجمی جدید سریعا باعث ایجاد یک سیستم تدافعی جدید می شود. بنابراین ایجاد یک سیستم تدافعی موثر آسانتر از ایجاد یک سیستم تهاجمی موفق است. اگر دقت کرده باشید می بینید که هرچه به زمان گذشته برمی گردیم سیستمها هجومی تر و با تعداد نفرات دفاعی کمتری بوده است ودر سیستمهای امروزی خط دفاعی وخصوصا دفاع تیمی از اهمیت ویژه وبیشتری پیدا کرده است و بخاطر همین است که می گویند امروزه گل زدن در فوتبال کار بسیار سختی شده و از درخشش مطلق مهاجمان مانند پله کرایف و مارادونا در گذشته امروزه دیگر خبری نیست و نمونه آنها کمیاب و شاید نایاب است. در نهایت به گفته اغلب کارشناسان فوتبال این بازیکنان هستند که در زمین بازی می کنند نه سیستم و بازیکنان و توانایی آنها است که باید سیستم مورد نظر سرمربی تیم را در زمین پیاده کنند.

 

اهمیت سیستم چهار دفاعه

مصطفی دنیزلی مربی بزرگی در فوتبال ترکیه است. او مربی دو تیم اصلی و مطرح ترکیه - گالاتاسرای و فنرباغچه، بوده و در دوره طلایی تیم ملی ترکیه مربیگری آن تیم را عهده داشته است. در نتیجه می توان  وی را در کنار فاتح تریم و سنول گونش مثلث طلایی تحول فوتبال ترکیه به حساب آورد.

هنگامی تیم دنیزلی مقابل سپاهان گل تساوی را دریافت کرد، وی با آوردن مسعود زارعی به عنوان دفاع راست به سیستم چهار دفاعه روی آورد. در بازی با ابومسلم هم وی از همین سیستم استفاده کرد. آری هان که سال گذشته مربیگری پرسپولیس را برعهده داشت هم به سیستم چهاردفاعه روی آورد و تلاش کرد تا با بکارگیری سیستم 4-4-2 نظام تیمی خود را شکل دهد. این در حالی است که این تیم هم در سال گذشته و هم در شرایط فعلی برخی عناصر چنین بازی را در اختیار ندارد.

تیم ملی آلمان که در دهه نود کامل ترین سیستم 3-5-2 تاریخ را ارائه می داد در جام جهانی با سیستم چار دفاعه بازی کرد. اما شاهد آن هستیم وقتی امیر قلعه نویی در بازی مقابل سوریه در تهران نتیجه نمی گیرد، به سرعت شیوه بازی خود را از 4-4-2 به 3-5-2 تغییر می دهد. در حالی که اگر قلعه نویی از نتیجه نگرفتن می ترسید، در بازی برگشت مقابل سوریه که تا حد زیادی از نتیجه اطمینان داشت دوباره سیستم چهار دفاعه را بیازماید. مربیان تیم ملی باید توجه کنند که بی دلیل نیست تیم های جهان از این سیستم استفاده می کنند.

نکته مغفول در فوتبال دفاع منطقه ای (زونال دیفنس) است که به مدافعان اجازه می دهد تا در ترکیب چهار دفاعه جایگیری درستی داشته باشند و گل های کمتری دریافت کنند. اگر چنین دفاعی در تیم های ما شکل نمی گیرد، نشان از فاصله گرفتن فوتبال ما از دانش روز جهان دارد و باید چاره ای برای آن اندیشید و نه آن که به سیستم های قدیمی روی آورد.